Rzeź wołyńska i jej apogeum: krwawa niedziela 11 lipca ’43

    Rzeź wołyńska i jej apogeum: krwawa niedziela 11 lipca ’43

    Ireneusz Dańko

    Gazeta Krakowska

    Aktualizacja:

    Gazeta Krakowska

    Rzeź wołyńska i jej apogeum: krwawa niedziela 11 lipca ’43

    ©Wikipedia/ Władysława Siemaszków, Ludobójstwo, page 1294, from Henryk Słowiński collection

    Wybitny historyk Grzegorz Motyka w rozmowie z „Gazetą Krakowską” wyjaśnia przyczyny masowej zbrodni dokonanej przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej z Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej.
    Rzeź wołyńska i jej apogeum: krwawa niedziela 11 lipca ’43

    ©Wikipedia/ Władysława Siemaszków, Ludobójstwo, page 1294, from Henryk Słowiński collection

    Przed nami rocznica tzw. krwawej niedzieli na Wołyniu, czyli 11 lipca 1943 roku. Mnożą się komentarze oraz apele, by sprawę zostawić historykom z Polski i Ukrainy. Ci jednak się różnią w swoich ocenach i ustaleniach. Według polskich badaczy, tego dnia doszło do apogeum rzezi wołyńskiej, zginęło z rąk ukraińskich kilkanaście tysięcy Polaków. Na Ukrainie podważają te wyliczenia, jak również to, że UPA zaatakowała wtedy ok. 100 polskich wiosek.

    Taką liczbę podają państwo Siemaszkowie, którzy jako pierwsi badali i opisali wydarzenia na Wołyniu. Nie widzę podstaw, aby kwestionować ich dane, tym bardziej że komendant główny AK, mający niepełne informacje, już w 1943 r. pisał o 60 zniszczonych wioskach. To była najbardziej krwawa akcja UPA podczas rzezi wołyńskiej. Zaczęła się w nocy z 10 na 11 lipca i trwała do następnego dnia. Nie oznacza to, że banderowcy o jednej porze zaatakowali ok. 100 wiosek i wymordowali ich mieszkańców. Oddziały UPA wybijały Polaków w kolejnych miejscowościach i szły dalej.

    CZYTAJ TAKŻE: Nabici na pal, spaleni w kościele, zarąbani siekierami... Siedem relacji z Wołynia

    Był jakiś skoordynowany plan, scenariusz kierownictwa UPA, aby akurat tego dnia „wyczyścić” kilka wołyńskich powiatów z Polaków?
    Nie mam co do tego wątpliwości. Na tak wielką skalę nie dałoby się przeprowadzić akcji bez planu i koordynacji. Najbardziej tajne rozkazy po przeczytaniu komendanci mieli obowiązek zniszczyć, więc siłą rzeczy nie zachowało się ich zbyt wiele. Znam jednak np. sprawozdanie miejscowego okręgu OUN-B - Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcji Stepana Bandery) - za lipiec 1943 r., gdzie ocenia się rejon po rejonie, co udało się zrobić. Ogólnie podsumowano, że wyszło źle, bo aktywni Polacy uciekli, a zginęli niepotrzebni, najsłabsi ludzie.

    Dlaczego wybrano 11 lipca na kulminację antypolskiej akcji?
    Przede wszystkim chodziło o to, aby to była niedziela, kiedy ludzie gromadzą się w kościołach, nie przeczuwając niebezpieczeństwa. Długi letni dzień ułatwiał też poszukiwanie ewentualnych uciekinierów.

    Strona ukraińska często podnosi argument, który już jesienią 1943 roku głosiło kierownictwo OUN-B i jej zbrojnego ramienia - UPA, że winę za masowe mordy ponoszą Polacy. Przed wojną mieli bowiem represjonować Ukraińców, a po jej wybuchu pomagać Niemcom i sowieckiej partyzantce w niszczeniu ukraińskiej ludności.
    Przyczyn tego, co się stało, jest wiele. Jedna z nich to z pewnością niesprawiedliwa polityka władz II RP wobec mniejszości narodowych. Rodziła ona poczucie krzywdy i niechęci do państwa polskiego, ale nie oznaczała automatycznie, że Ukraińcy zaczęli nienawidzić polskich sąsiadów. W ten sposób powstał tylko grunt, na którym OUN-B i UPA mogły realizować swoje plany. Nie stało się tak, jak utrzymują niektórzy historycy na Ukrainie, że ukraińscy chłopi nagle po trzecim roku wojny w spontanicznym odruchu poszli z siekierami mordować Polaków. To zwolennicy Bandery podsycali nienawiść i organizowali masowe mordy. Już w latach 30. stworzyli plan czystki etnicznej na ziemiach, które uznali za ukraińskie. Mychajło Koło-dziński, jeden z ideologów OUN, proponował w „Doktrynie wojennej ukraińskich nacjonalistów” zniszczenie całej polskiej grupy narodowej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Cytuję jego słowa: „Proszę się nie przejmować, że wymordujemy trzy i pół miliona Żydów i ponad milion Polaków”.

    CZYTAJ TAKŻE: Rozrzucone szczątki ciał, kobiety z porozcinanymi brzuchami. Wołyń - rzeź Polaków w 1943 roku. Tego nie da się zapomnieć

    Dlaczego akurat na Wołyniu w 1943 roku zaczęto realizować te zamiary?
    Bo wtedy stało się to możliwe. Kołodziński jeszcze przed wojną przygotował plan powstania przeciw Polsce i Związkowi Radzieckiemu. W zbrojną walkę wpisał także antypolską i antyżydowską czystkę. W 1943 roku, po klęsce III Rzeszy pod Stalingradem, stało się jasne, że front przesunie się na zachód. Na Wołyniu widoczna była dezorganizacja okupacyjnej władzy, a mocno zalesiony teren sprzyjał rozwojowi partyzantki. UPA zyskała tam na znaczeniu i kierownictwo OUN-B postanowiło zademonstrować swoją antyniemieckość, by znaleźć się po stronie zwyciężających aliantów, a przy okazji pozbyć się wszystkich Polaków.

    To zwolennicy Bandery podsycali nienawiść i organizowali masowe mordy na ziemiach, które uznali za ukraińskie

    Ludzie, którzy przeżyli rzeź, opisywali niebywałe okrucieństwo, z jakim nierzadko zadawano śmierć. To też było częścią planu?
    Wszystko, włącznie z okrutnym zadawaniem śmierci, miało swój cel. Kazano ludzi zabijać siekierami, by przerazić polską ludność i stworzyć wrażenie spontanicznego chłopskiego buntu, które miało ukryć prawdziwych organizatorów zbrodni.
    1 3 4 »

    Czytaj także

      Komentarze (24)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      i

      dec (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 33

      Według mnie było tak: Polacy przez wiele lat policzkowali ludność Ukrainy, a Ukraińcy za to upokorzenie ich wymordowali. I po jednej i po drugiej stronie jest wina i zło. Nieodwracalne. Dzisiaj,...rozwiń całość

      Według mnie było tak: Polacy przez wiele lat policzkowali ludność Ukrainy, a Ukraińcy za to upokorzenie ich wymordowali. I po jednej i po drugiej stronie jest wina i zło. Nieodwracalne. Dzisiaj, żeby iść dalej, pełni bólu Polacy i Ukraińcy muszą powiedzieć sobie prawdę, przyznać, że rozumieją jedni drugich i że UZNAJĄ WZAJEMNĄ KRZYWDĘ BEZ LICYTOWANIA KTO UCIERPIAŁ BARDZIEJ. Trzeba godnie upamiętnić i opłakać ofiary po obu stronach. Uznać, że w formacjach wojskowych obu stron było i dobro i zło. Walka o sprawiedliwość i wolność, ale i krwawa zemsta na niewinnych. Stanąć w prawdzie po prostu. I na tej prawdzie, bez żalu już i agresji, budować DIALOG. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      wybaczenie

      Anna (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6 / 2

      Wybaczyć okrucieństwa dokonane na dzieciach? Do niedawna II wojna kojarzyła mi się z holokaustem i faszyzmem niemieckim, dopóki nie przeczytałam książki Wołyń, trzeba mówić głośno o tym, że na...rozwiń całość

      Wybaczyć okrucieństwa dokonane na dzieciach? Do niedawna II wojna kojarzyła mi się z holokaustem i faszyzmem niemieckim, dopóki nie przeczytałam książki Wołyń, trzeba mówić głośno o tym, że na południu sąsiedzi mordowali sąsiadów -Lachów, znęcali się nad bezbronnymi kobietami i dziecmizwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Policzki???

      benk (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 15 / 1

      A Sovieci nie policzkowali, tylko masowo likwidowali, więc ich się zostawiło "po bratersku" w spokoju, aby Stalinowi oczyścić pojałtańskie przedpole??

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      rzeź wołyńska

      vvizi (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 26

      Polska i Ukraina ma swoją historię. Jesteśmy sąsiadami. Jesteśmy słowiańskimi narodami, które powiązuje walka o pokój we współczesnym świecie. Nie trzeba rozrywać polsko-ukraińską przyjaźń wrogim...rozwiń całość

      Polska i Ukraina ma swoją historię. Jesteśmy sąsiadami. Jesteśmy słowiańskimi narodami, które powiązuje walka o pokój we współczesnym świecie. Nie trzeba rozrywać polsko-ukraińską przyjaźń wrogim nastawieniem. Europejski świat jest niebezpieczny, umiejmy ochronić te relacje.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      dokładnie tak

      russel (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 2

      jakie rzadkie to wśród Polaków podejśćie...

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      NIGDY

      Arm666 (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 26 / 8

      Nigdy ukrainiec NIE będzie moim bratem,to NIE są Słowianie,tylko tępa,prymitywna,tchórzliwa dzicz!!! Wypierdalac z POLSKI chochoły posrane !!!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Cś bredzi ten historyk

      ab17pl (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 10

      Polacy na Wołyniu nigdy nie zostali policzeni w 1939 roku spis powszechny z deklaracją narodowości i językiem ojczystym plus codziennym miał być w 1940 roku. Taki ostatni spis powszechny odbył się...rozwiń całość

      Polacy na Wołyniu nigdy nie zostali policzeni w 1939 roku spis powszechny z deklaracją narodowości i językiem ojczystym plus codziennym miał być w 1940 roku. Taki ostatni spis powszechny odbył się w 1930 roku, Wszystkie dane którymi posługują się historycy pochodzą z tego spisu mim że są przywoływane w roczniku statystycznym za rok 1938 co może być mylące dla wielu nieuków.
      W roku 1939 procentowy udział ludności polskiej na Wołyniu był znacznie większy, ilość ludności polskiej wzrosła o około 30% w stosunku do ludności ukraińskiej. W miastach mieszkali tylko Polacy i Żydzi - był duży przyrost ludności polskiej nieraz 200%-300 procent w rozbudowywanych miastach takich jak Równe, Zdołbunów, Kostopol Łuck, nowi Polacy którzy się tam osiedlali (bo była praca) zostali w pierwszej kolejności wywiezieni na sybir przez sowietów w 1940 roku lub na miejscu zamordowani - około 50 tyś osób całymi rodzinami.
      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      wolyn

      Pedro (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 1

      Jaka wspólna brać?Czego się nacpaliscie?Ukraińcy to mordercy jakich nigdzie nie znajdziecie.Juz zapomnieliście o woj.Wolynskim?Macie jaka kolwiek wiedzę?Oni co roku świętują żeś na Polakach...rozwiń całość

      Jaka wspólna brać?Czego się nacpaliscie?Ukraińcy to mordercy jakich nigdzie nie znajdziecie.Juz zapomnieliście o woj.Wolynskim?Macie jaka kolwiek wiedzę?Oni co roku świętują żeś na Polakach (11.07)Pomniki banderowcow są w całej Ukrainie.Zawsze świeże kwiaty i znicze.A potomkowie tych barbarzyńców są w Polsce, za free mają wszystko.Pamiętajcie o tym jak dostaniecie nożem w plecy.zwiń

      Zdjęcie autora komentarza
      :::

      Hans bleib do

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 20

      "Większość ofiar OUN-u w latach 30. to zresztą Ukraińcy i Ukrainki. Celem terroru Bandery było eskalowanie konfliktu i rewolucja. Polityka tego rodzaju ukazuje przeciwników jako zdrajców narodu i...rozwiń całość

      "Większość ofiar OUN-u w latach 30. to zresztą Ukraińcy i Ukrainki. Celem terroru Bandery było eskalowanie konfliktu i rewolucja. Polityka tego rodzaju ukazuje przeciwników jako zdrajców narodu i agentów obcych sił." Andrij Portnow

      ooo! PiS już stosuje propagandowe banderowskie metody w stosunku do KOD i swych przeciwników. Tylko czekać jak ciemny lud pisowski zacznie siać terror fizyczny wobec niePiSomyślnychzwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      dr. Grzegorz Motyka, historyk, ukończył studia historyczne w 1992 roku

      I właśnie od tego momentu mógł swoją wiedzę przekazywać (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 16

      Dlaczego nie przekazywał? Dlaczego historyka, i innych, olśniło w tym czasie, kiedy PiS u władzy? Dziwny przypadek!
      A po drugie, wrażliwe tematy historyczne, nawet te najgorsze, prowadzi się...rozwiń całość

      Dlaczego nie przekazywał? Dlaczego historyka, i innych, olśniło w tym czasie, kiedy PiS u władzy? Dziwny przypadek!
      A po drugie, wrażliwe tematy historyczne, nawet te najgorsze, prowadzi się bezpośrednio między rządami. I na pewno
      nie w mediach i co jeszcze w nasilonej frekwencji. A trzy, należy żyć z sąsiadem w zgodzie! Zgoda wcale nie musi być
      w bliskiej komitywie, bo ona może być zimna, ale jednak zgodą!zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      brawo!

      russel (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 2

      wreszcie głos rozsadku którego tak bardzo brakuje - po polskiej stronie

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      hej, heej!

      cudze grzechy (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11 / 36

      A o ludnosci ukrainskiej okrutnie mordowanej, rabowanej, przez polakow na terenach chełmskich i podlaskich, na zamojszczyznie w galicji, na wolynu i Podolu ktos w Polsce jeszcze pamienta?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      trudno nad tym przejść spokojnie

      czytelnik (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 19

      Z pewnością winna bezpośredno za śmierć tych osób jest ONU-B i UPA. Jak zawsze w takim przypadku nie ma winnych. To organizacja, jej kierownictwo wydawało rozkazy. To samo widzimy wśród członków...rozwiń całość

      Z pewnością winna bezpośredno za śmierć tych osób jest ONU-B i UPA. Jak zawsze w takim przypadku nie ma winnych. To organizacja, jej kierownictwo wydawało rozkazy. To samo widzimy wśród członków NSDAP czy reżimu Polpota. Według części historyków winą za taki obraz obarcza się J.Piłsudskiego który nie przystał na stworzenie państwa zfederalizowanego z Ukrainą (przesunięcie granicy zagrożenia na wschód, i zrobił to podobno pod naciskiem polskiego ziemiaństwa). Winą bezpośrednią obarcza się politykę endeków od Dmowskiego, którzy faktycznie usuwali ukraińców z ich własnej ziemi. Likwidowano prawosławne cerkwie, zwalniano ukraińskich urzędników, likwidowano ukraińskie szkoły - a to na Ukrainie która wchodziła w skład II RP. Czy można w takim momencie pomijać powstanie chęci odwetu. Niestety idee R.Dmowskiego o czystości narodu polskiego są nadal obecne wśród rządzących (np. określanie przeważającej części Polaków gorszym sortem, tylko dlatego że nie głosowała na partię która rządzi!). Skąd to się bierze? Z zaściankowości i braku poczucia własnej wartości. To zauważył R.Dmowskie na polskiej prowincji już w końcu XIX wieku. To R.Dmowskie zakładał przymusową polonizację wszystkich narodów które zamieszkiwały tereny II RP. (sami burzymy się na przymusową germanizację i rusyfikację, jednocześnie nie potrafimy potępić tego co robili endecy)zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      do czytelnika

      tytan (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11 / 3

      to nie jest żadne tłumaczenie,zamordowano w okrutny sposób ok.100 tyś,ludzi,lty to tłumaczysz błędną polityką?masz słuszność bo była błędna,lecz taki odwet za to ?ty nie wiesz co piszesz,ci co...rozwiń całość

      to nie jest żadne tłumaczenie,zamordowano w okrutny sposób ok.100 tyś,ludzi,lty to tłumaczysz błędną polityką?masz słuszność bo była błędna,lecz taki odwet za to ?ty nie wiesz co piszesz,ci co mordowali to były bestie nie ludzie,i tak powinno nazywać ukrainców,zwłaszcza tych co banderowcom stawiają pomniki,zresatą komu mają stawiać,Petlurze Chmielnickiemu?to tylko 2 szt,faktycznie .każdemu stawiają teraz który darł morde "smierć lachom i riezać lachiwzwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nie zgodzę się!

      Czytelnik 2 (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 28 / 7

      Jaki Ty "sprawiedliwy" nauczyciel, ale nie zgodzę się z Tobą na wybielanie i usprawiedliwianie sprawców! Szalone ideologie, szaleni ludzie o ile tak ich można nazywać! A w ogóle, jakoś mało się...rozwiń całość

      Jaki Ty "sprawiedliwy" nauczyciel, ale nie zgodzę się z Tobą na wybielanie i usprawiedliwianie sprawców! Szalone ideologie, szaleni ludzie o ile tak ich można nazywać! A w ogóle, jakoś mało się mówi/pisze o kolaborowaniu ze szkopami większości Ukraińców w czasie II WŚ!zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      350 sposobow

      mordow i tortur (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 28 / 6

      95% zamordowanych nie ma krzyza i mogily.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Wieczna pamięć o pomordowanych

      Stary Polak (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 38 / 7

      Wieczna pamięć Polakom - ofiarom masowego ludobójstwa. Nigdy nie zapomnimy Waszej Tragedii. Wieczne potępienie dla banderowskich zbrodniarzy i współczesnych sprzedajnych polityków.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Znalezione na fb

      Wera (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 13

      "O ofiarach trzeba pamiętać, wspominać ich i palić im świeczki ale takie tragedie są od tego żeby się z nich uczyć a jedyna nauka jaka płynie z tamtych wydarzeń to to że nienawiść, agresja i brak...rozwiń całość

      "O ofiarach trzeba pamiętać, wspominać ich i palić im świeczki ale takie tragedie są od tego żeby się z nich uczyć a jedyna nauka jaka płynie z tamtych wydarzeń to to że nienawiść, agresja i brak dialogu prowadzą do tragedii.

      Działania nacjonalistów nie przywrócą im życia, a jedynie sprawią że ktoś w końcu zostanie pobity albo zabity. Najstraszniejsze jest to że przez swoje postawy i przekonania są oni lustrzanym odbiciem oprawców z tamtego okresu i w ogóle tego nie dostrzegają.

      PRZYJAŹŃ, MIŁOŚĆ, ZGODA i WYBACZENIE - trzeba czytać te cztery słowa do momentu kiedy zrozumie się, że nie są one słabością a fundamentem".zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      tak jest!

      russel (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      a gdy rozum śpi budza się demony...

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      szukaj

      na Wołyniu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 7

      nie na fb

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      a co ze sprawcami ?

      dalej przez was holubieni (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 17 / 7

      czczeni i pomniki im budujecie, poszla ty w pieriod.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      przestan kopiowac i wklejac

      spolonizowana dumko (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11 / 5

      nudna i bezmyslna blondyna jestes, jak flaki z olejem .

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jeżeli ktoś zionie nienawiścią,

      to żaden dialog nie pomoże. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 18 / 6

      Amen.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      nuuuuuuuu

      ty paniala (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 9

      z wami niet dialoga, u was monolog, co ostatnio w Rwie Ruskiej udowodniono.

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      Nie przegap

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama