Więcej chętnych do prezydentury. Kluska i Pawlak mogą startować

Artykuł

Zdjęcia (3)

Agaton Koziński

2010-02-05 07:49:33, aktualizacja: 2010-02-05 11:58:23

Zaczyna działać "efekt Tuska". Po ubiegłotygodniowej deklaracji premiera, że nie będzie kandydował w wyborach prezydenckich, ruszyła lawina spekulacji o możliwym zestawieniu nazwisk na karcie, jaką otrzymają Polacy w lokalach wyborczych. Na giełdzie wyborczej pojawiają się nowe nazwiska.

Zaskakujący pomysł ma Polska Plus. Jak się dowiedzieliśmy, to ugrupowanie namawia do startu w wyborach prezydenckich Romana Kluskę. Podobno ten biznesmen, były właściciel firmy komputerowej Optimus, nie zgodził się przyjąć tej propozycji - ale rozmowy mają trwać dalej.

Przedstawiciele Polski Plus oficjalnie nie potwierdzają faktu rozmów z Kluską. Ale nie ukrywają, że jako swojego kandydata na prezydenta chcieliby wysunąć osobę właśnie tego pokroju. - Zależy nam, by naszym kandydatem w wyborach była osoba ciesząca się dużym autorytetem, ale jednocześnie stojąca poza głównym nurtem politycznym - tłumaczy w rozmowie z "Polską"

poseł Jarosław Sellin z Polski Plus.

Jednocześnie Sellin podkreślił, że trwają dyskusje nad zbudowaniem szerszej platformy różnych ugrupowań, które wspólnie wysunęłyby jednego kandydata. Odmówił jednak podania szczegółów, twierdząc tylko, że nazwisko osoby, która weźmie udział w wyborach (czy jako reprezentant Polski Plus, czy większej koalicji), zostanie ogłoszone w lutym.

Wycofanie się z wyborów Donalda Tuska zmieniło też kalkulacje w Polskim Stronnictwie Ludowym. W tej partii ciągle pamięta się blady występ w poprzednich wyborach (Jarosław Kalinowski zdobył niecałe 2 proc. głosów w 2005 r.). Eugeniusz Kłopotek kilka tygodni temu rzucił pomysł, by wystawić wicemarszałek Sejmu Ewę Kierzkowską. Jako (najprawdopodobniej) jedyna kobieta biorąca udział w wyborach miałaby zdobyć szersze poparcie.

Jednak symulacje wyborcze, jakie przeprowadziło PSL, pokazują, że nie daje ona gwarancji osiągnięcia lepszego wyniku niż ten Kalinowskiego sprzed pięciu lat. W dodatku nie ma wyższego wykształcenia, co także może być problemem w czasie kampanii. Dlatego Stronnictwo zastanawia się nad znalezieniem innego kandydata. I - jak dowiedziała się "Polska" - w partii poważnie rozważa się pomysł wystawienia wicepremiera Waldemara Pawlaka. Według wstępnych sondaży miałby on szansę na zdobycie większej liczby głosów niż kandydat SLD Jerzy Szmajdziński. Decyzja jeszcze nie zapadła, ale takie rozwiązanie jak start prezesa PSL jest prawdopodobny. Wprawdzie wicepremier miałby niewielkie szanse nawet na wejście do drugiej tury, ale dla Stronnictwa najważniejsze są wybory samorządowe. Dobry wynik w wyścigu prezydenckim miałby pomóc w samorządowym.

Gdyby Pawlak rzeczywiście zgodził się wziąć udział w wyborach, mógłby uratować prestiż wyborów prezydenckich. - Deklaracja Tuska wyraźnie obniżyła ich rangę. W dodatku po jego wycofaniu się możemy być świadkami sytuacji, w której udziału w wyborach nie bierze żaden szef dużej partii. To kolejny dowód spadku znaczenia prezydentury - dowodzi w rozmowie z "Polską" Jarosław Flis, politolog związany z Uniwersytetem Jagiellońskim.

W dodatku, jak podkreśla Flis, spadek rangi prezydenckiego wyścigu nie oznacza, że pojawi się czarny koń, trzeci kandydat, który pomiesza szyki faworytom. - Przy obecnym układzie sceny politycznej czarne konie w Polsce to gatunek zaginiony - tłumaczy.

Podobną diagnozę stawia Roman Giertych. - Jeśli ktoś chce poważnie zaistnieć w wyborach prezydenckich, musi na kampanię wydać co najmniej 10 mln zł. Stać na to tylko cztery główne partie, także szanse na to, że pojawi się kandydat spoza parlamentu są znikome - mówi "Polsce" były wicepremier.
Norbert Maliszewski, psycholog społeczny, uważa, że czarnym koniem może być kandydat

o lewicowym rodowodzie. - Problem w tym, że na razie po tej stronie sceny politycznej mamy całe stado koni - podkreśla. Tomasz Nałęcz, Andrzej Olechowski i Jerzy Szmajdziński będą walczyć o tych samych wyborców. Siłą rzeczy podzielą między siebie ich głosy, przez co żaden nie zdobędzie imponującego wyniku.
- Co innego, gdyby lewica wyłoniła jednego kandydata. On mógłby zamieszać w wyborach - podkreśla Maliszewski. I dodaje, że największy potencjał ciągle posiada Włodzimierz Cimoszewicz. Weteran polskiej polityki (brał udział w pierwszych wyborach prezydenckich w 1990 r.) oficjalnie deklaruje, że nie planuje startu w tegorocznej elekcji. Ale ma też świadomość, że jego nazwisko jest na tyle gorące, że w każdej chwili do wyborczej karuzeli może wsiąść. Z gwarancją, że odciśnie swe piętno na kampanii.
Kampania prezydencka kosztuje 10 mln zł. To blokuje start kandydatów niezależnych
Jak zaznaczają eksperci, właściwie tylko Cimoszewicz ma realne szansę odegrania roli czarnego konia wyborów. Być może nawet byłby w stanie powtórzyć wynik Andrzeja Olechowskiego, który w 2000 r. zdobył 17 proc. głosów i zajął drugie miejsce w wyborach (wtedy Aleksander Kwaśniewski w pierwszej turze zdobył ponad 50 proc. głosów). Dla Olechowskiego, który oficjalnie zadeklarował swój start w tegorocznych wyborach, powtórka swego wyniku sprzed dziesięciu lat wydaje się marzeniem ściętej głowy. Przede wszystkim dlatego, że właściwie nie ma on żadnego zaplecza politycznego. Jego oparciem miało być bogate Stronnictwo Demokratyczne - ale kłopoty jego szefa Pawła Piskorskiego z wymiarem sprawiedliwości stawiają go na przegranej pozycji już na początku kampanii.

Tak samo trudno się spodziewać, by piorunujący efekt przyniósł pomysł Polski Plus wysunięcia kandydata spoza polityki. Owszem, w ostatnim 20-leciu raz taki eksperyment wypalił. W 1990 r. nieznany bliżej Stanisław Tymiński okazał się klasycznym czarnym koniem, który wyrzucił z drugiej tury wyborów faworyta Tadeusza Mazowieckiego. Ale od tamtej pory taka historia nigdy się już nie powtórzyła, nawet w mniejszej skali.

O tym, jak Polacy niechętnie patrzą na kandydatów spoza polityki, dowiodły wybory w 2005 r. Wtedy zdecydował się wziąć w nich udział Zbigniew Religa. Ceniony kardiolog, cieszący się powszechnym respektem i zaufaniem, dał się ponieść fali odnowy polskiej polityki po aferze Rywina i rozpoczął kampanię. Wysokie początkowo poparcie szybko mu jednak stopniało - do tak niskiego poziomu, że Religa wycofał swą kandydaturę przed dniem wyborczym. Tę lekcję powinien pamiętać każdy, kto chciałby zgłosić się do wyborów jako kandydat niezależny.