Jak oszczędzamy w kryzysie

Data dodania: 2009-03-06 08:28:42 Ostatnia aktualizacja: 2009-03-06 08:28:42

Joanna Leszczyńska, Dorota Abramowicz

Masowe zwolnienia z pracy, redukcje płac, wyższe raty kredytów... Wielu z nas odczuło już kryzys w swoich portfelach. A ci, którzy jeszcze go nie poczuli, profilaktycznie przygotowują się do tego, oszczędzając na czarną godzinę. Jak radzimy sobie w czasach, kiedy zanim wyda się złotówkę, trzeba ją obejrzeć z każdej strony, sprawdzały Joanna Leszczyńska i Dorota Abramowicz

W poprzednim miesiącu Adam wydał na jedzenie 14,80 zł. Ale to był miesiąc szczególny, bo przez dziesięć dni miał wyżerkę za darmo. Znajomi wyjechali na wczasy, a on opiekował się ich mieszkaniem, psem i lodówką. Miał ser, jajka, kartofle i kompoty w słoikach. Ba! Miał nawet - podobnie jak pies - coś mięsnego w puszkach. Na co dzień takich frykasów nie widuje, zawsze jada to samo.

W dyskoncie kupuje parówki po 5,60 zł za kilo i makaron nitki po 2,10 zł za dwukilogramowe opakowanie.

∨ Czytaj dalej

Makaron gotuje al dente, odcedza, dorzuca do niego dwie drobno pokrojone parówki, chlapie ketchupem z hipermarketu (2,40 zł za dwulitrową butlę). To jest obiad. Na kolację szykuje przeważnie budyń czekoladowy (23 gr za torebkę). Na rozwodnionym mleku w pro-szku, które zdobywa w promocji, to znaczy wtedy, gdy mija termin ważności. Żołądek ma koński, o zdrowie się nie lęka, więc ten przeterminowany specyfik nabywa w ilościach hurtowych i zużywa przez kolejne tygodnie.

Śniadań raczej nie jada, chyba że w te weekendy, gdy rezygnuje z nadgodzin i nie jedzie do pracy. Na tę rzadką okoliczność ma pasztetową (4,50 za kg) i przeceniony chleb (60 gr za bochenek). Teoretycznie jest to chleb wczorajszy, kupiony za połowę ceny. Teoretycznie, bo na weekendowe śniadanie pieczywo czeka przynajmniej tydzień. Kupuje je, gdy ma czas, w sąsiedniej dzielnicy, w punkcie sprzedaży obwoźnej.

Niekiedy, np. przed świętami, w przypływie szaleństwa prosi też o drożdżówkę. Oczywiście, wczorajszą, za 50 gr. Najbardziej lubi z makiem, ale nie zawsze bywają. Kiedyś, nie mogąc zapanować nad głodem i łakomstwem, wziął więc taką ze śliwką, przedwczorajszą. I złamał sobie na niej górną szóstkę. Gdyby nie studentki z Akademii Medycznej, które wyrwały mu resztkę zęba gratis, miałby nie lada problem, bo w przychodni osiedlowej już nie przyjmowano zapisów do końca roku.

Adam żyje za 500 zł miesięcznie. Połowa tej kwoty to opłata za mieszkanie, czyli wynajmowany pokoik, który dzieli z sędziwym gospodarzem. To, co zostanie, musi wystarczyć na ubranie, środki czystości, kartę telefoniczną, jedzenie i różne nieprzewidziane wydatki. Na przykład na części rowerowe.

- Za rower zapłaciłem w hipermarkecie 590 zł, ale zwrócił mi się już po pół roku - opowiada. - Tyle bowiem wydałbym na bilety miesięczne, gdybym podróżował jak inni. Do pracy, na skróty, mam 10 kilometrów, ale żeby dojechać autobusem, trzeba korzystać z dwóch linii.

Rowerem porusza się przez cały rok, bez względu na pogodę. - Jesienią obiecałem sobie, że odpuszczę dopiero wtedy, gdy temperatura spadnie poniżej zera - wyznaje. - Gdy spadła, zacząłem liczyć: 2 x 2,80 x 2. Wyszło 11,20. No to założyłem pod kask dodatkową czapkę, owinąłem mocniej gardło i ruszyłem pod górę, ślizgając się na jezdni między tirami.

Każdy taki dzień, teoretycznie, przybliża go do upragnionego M-1. Właśnie: teoretycznie. Trzy lata temu, gdy zdał sobie sprawę, że nie może przez całe życie wynajmować kawałka podłogi u obcych, postanowił oszczędzać na własne mieszkanie. Wtedy 19-metrowa kawalerka na Przymorzu kosztowała 75 tys. zł. Obliczył, że gdyby odkładał 1000 zł miesięcznie, czyli 12 tys. zł rocznie, zdobyłby to cudo po sześciu, siedmiu latach.

∨ Czytaj dalej

No to się zaparł. Ale w tzw. międzyczasie ceny metra poszły w górę dwa razy, a jego zarobki nie. Niby mógłby pożyczyć, ale dla banków, przy pensji 1500 zł miesięcznie (2000 zł z nadgodzinami) nie jest wiarygodnym klientem. Usłyszał, że jako osoba samotna, z tak niskimi dochodami, nie daje gwarancji spłaty kredytu. A i sam nie bardzo się pali, by zaciągać długi. Woli zaciskać zęby i pasa.

Czasami nie wie, że żyje. Odmawia sobie wszystkiego. Jedzenia, ciuchów, drobnych przyjemności.

- Najbardziej brakuje mi kontaktu z prawdziwą sztuką - wyjawia. - Jestem fanem dzieł Pucciniego, Rossiniego, Verdie-go, a w Operze Bałtyckiej byłem tylko raz, jeszcze na studiach, bo na bilety mnie nie stać. Ale zdobywam libretta w oryginale, tłumaczę je na polski i wyobrażam sobie, jak to wygląda na scenie. Czasami chodzę też na darmowe koncerty muzyki klasycznej w Ratuszu Staromiejskim albo w gdańskich kościołach. Do Gdyni raczej się nie wybieram. Głupio pruć na rowerze w garniturze, nawet takim z lumpeksu.

Co innego - wyprawa na zakupy. Ostatnio był w Pruszczu Gdańskim, by kupić łańcuch do roweru. W tamtejszej hurtowni - 15 zł, w gdańskim sklepie - 30 zł. Warto.

Jak obliczył, na tę kawalerkę musi odkładać jeszcze dziesięć lat. Na razie zebrał tylko na cztery metry kwadratowe. Miałby na pięć, ale młodszy brat poprosił o wsparcie, bo kupował samochód.

Teraz, w związku z kryzysem, auta potaniały. Za 12-letnią hondę, z bajerami, właściciel chciał 9 tys. zł. A brat narzekał, że jest zima i ciężko wytrzymać na przystanku. No to pożyczył mu te pieniądze, ale z ciężkim sercem, bo trzęsie się nad każdą złotówką. A brat zarabia dwa razy więcej i ma gdzie mieszkać.

Nigdy nie pił, nie palił, nie był za granicą i w McDonaldzie. Całe życie oszczędzał, a nie ma nic własnego. Perspektywa dobrobytu ciągle się oddala, bo w związku ze światowym kryzysem jego zakład też oszczędza i niewiele płaci.

Zdaje sobie sprawę, że jest szczególnym przypadkiem, ale nie chce być wytykany palcami. Dlatego poprosił o nieujawnianie prawdziwego nazwiska.

Czesław Michalczyk - psychoterapeuta

Nie uważa się za oszczędnego. - Lubię jadać w restauracji i nie żałuję na to kilkuset zł miesięcznie. Nigdy też nie musiałem się zastanawiać, czy tankować połowę baku, bo zawsze tankuję do pełna - tłumaczy. Jeszcze nie musi ciąć wydatków. Na razie jego myśli krążą wokół tego, jak zabezpieczyć oszczędności. Liczy się jednak z tym, że ludzie zaczną oszczędzać na psychoterapii, a prywatna praktyka to jego główne źródło dochodów (w państwowej służbie zdrowia zarabia 2200 zł na rękę po 32 latach pracy). - Kiedy nie będę w stanie zapłacić pani Bożence, która u nas sprząta, wezmę szmatę i sam to zrobię. A na urlopie prześpię się w schronisku, nie w dobrym hotelu.

Zapamiętała to do dziś. Kiedy ma się, jak pani Adriana, 458 zł emerytury (ZUS ukarał ją za sześć lat urlopu wychowawczego i za to, że w wieku 45 lat poszła na rentę) i można dorobić miesięcznie najwyżej 300 zł, niekontrolowane wydatki oznaczałyby natychmiastowe bankructwo. Dlatego zeszyty wpływów i wydatków prowadzi od 1980 roku, odkąd została samotną matką. Co miesiąc dzieli pieniądze, wkładając je do kopert na konkretne wydatki.

∨ Czytaj dalej

Muszą to być prawdziwe pieniądze, a nie symulacje cyfrowe, bo wtedy łatwiej je kontrolować.

Oszczędza nawet na kopertach. Wykorzystuje te stare, po listach, jakie przychodzą z różnych urzędów. Zakleja je białymi kartkami, żeby można było na nich zrobić zapiski. Te bardziej sfatygowane mają po 10 lat.

Na jedzenie przeznacza 40 zł tygodniowo. Trzyma się tego od dwóch lat. - Ceny poszły w tym czasie w górę, toteż kupuję mniej i wybieram na promocjach najtańsze rzeczy - tłumaczy. - Nie piersi z kurczaka czy indyka, nie schab, ale skrzydełka, wątróbkę, dwa, trzy plasterki szynki lub baleronu.

W domu ma sporo zapasów w postaci mrożonych warzyw i owoców, a także weki własnej roboty. Na Rynku Bałuckim kupuje świeże warzywa, owoce i jajka, na Barlickim podroby, bo są tanie i świeże. Czasem kupuje dorsza (9,8 zł za kg). Nieduży dorsz z ziemniakami i surówką starczy jej na cztery obiady. Na podwieczorek jest jakiś owoc, czasem kisiel. Zamiast kolacji zjada często dwie starte marchewki i jabłka.

- Jem mniej, a częściej - zdradza swój sposób. - To służy zdrowiu, ale też oszczędzaniu, bo kiedy człowiek nie siada do obiadu wygłodniały, zje mniej. Ale, broń Boże, nie głoduję!
Na lodówce ma pudełko, do którego wrzuca drobne, jakie pozostały jej z 40-złotowego tygodniowego limitu. Sięga po nie, kiedy w następnym tygodniu przekracza limit.

Co miesiąc odkłada na święta. Na Wielkanoc, jak na razie, po 30 zł. Po Wielkiej Nocy będzie wkładać do koperty pieniądze na Boże Narodzenie. Oczywiście jest też koperta "świadczenia" (czynsz, światło, gaz, telefon), do której wkłada 300 zł. Co miesiąc do innej koperty dorzuca dodatkowo na światło i gaz po 10 zł. Będzie jak znalazł w przypadku podwyżki. W kopercie ląduje też co miesiąc po 10 zł na ubezpieczenie mieszkania i pieniądze na kwartalną składkę PZU i na ZUS. Jeśli w miesiącu jest pięć piątków, to odkłada 7,50 na gazetę, jak cztery - to 6 zł. Odkłada też na wydatki "inne".

Kąpie się od lat pod prysznicem, pierze w pralce raz na dwa tygodnie, a naczynia zmywa wieczorem w misce. W styczniu miała 170 zł nadpłaty za ubiegły rok za wodę, toteż nie musiała płacić czynszu za swoje 43-metrowe mieszkanie na Retkini, a w lutym zapłaci tylko 88,44 zł.

Twierdzi, że jej oszczędzanie nie ma nic wspólnego ze skąpstwem. - Nie odmawiam sobie przyjemności, na przykład kina. Najwyżej pójdę na film dwa, trzy miesiące później. Oszczędzałam w konkretnym celu: po to, żeby dzieci mogły uczyć się języków obcych. Wcześniej wyjeżdżaliśmy też na wakacje i inwestowałam w mieszkanie.

1 2 3 4 › »