Menu Region

Kariera holenderskiego paska

Kariera holenderskiego paska

Data dodania: Ostatnia aktualizacja:

Polska

Marek Ponikowski

Prześlij Drukuj
3 marca w Genewie, przy okazji otwarcia salonu samochodowego, odbędzie się uroczystość dołączenia kolejnych nazwisk do listy nazwanej Europejską Motoryzacyjną Izbą Chwały. Jednym z uhonorowanych będzie Hub van Doorne, twórca pierwszej samochodowej przekładni bezstopniowej.
Rok 1958. W salonie samochodowym w Amsterdamie holenderska firma DAF przedstawia swój nowy model, niewiele większy od popularnego Fiata 600. Sensacja drzemie pod maską auta. Jest nią automatyczna skrzynia biegów! Holendrzy z miejsca składają 4 tys. zamówień na DAF-a 600.

DAF był w 1958 r. zupełnym nowicjuszem w produkcji samochodów osobowych, ale nie w branży motoryzacyjnej. 30 lat wcześniej mechanik Hub van Doorne otworzył swój pierwszy warsztat mieszczący się w małym domku na dziedzińcu browaru w Eindhoven. Wcześniej naprawiał wielokrotnie samochód dyrektora browaru i wprawił go w taki podziw swoją fachowością, że ten pożyczył mu pieniądze na rozruch własnej firmy.

Na początku lat 30. van Doorne, do spółki z bratem Wimem, zatrudniają już kilkudziesięciu pracowników i od prostych wyrobów metalowych przechodzą do produkcji przyczep samochodowych. Szczególne powodzenie zyskuje specjalna naczepa dostosowana do przewozu i szybkiego przeładunku 3,5-tonowych pojemników. To od niej zaczyna się epoka kontenerów.

Po wojnie DAF produkuje ciężarówki, autobusy, pojazdy terenowe dla wojska, ale van Doorne chce poszerzyć ofertę o auta osobowe i to wyposażone w automatyczną przekładnię, jak jego własny krążownik szos Buick Dynaflow. W popularnym aucie małolitrażowym nie można zastosować klasycznego automatu ze sprzęgłem hydrokinetycznym, ale nie bez powodu van Doorne ma opinię nowatora. W DAF-ie 600 napęd z dwucylindrowego, czterosuwowego silnika o mocy 22 KM przenoszony jest do samoczynnej przekładni noszącej nazwę Variomatic.

Ta przekładnia to po prostu dwie pary kół pasowych i dwa gumowe paski klinowe. Konstrukcja kół pasowych umożliwia zmianę ich średnicy. Gdy pasek toczy się po małej średnicy koła napędzającego i du-żej średnicy koła napędzanego - przełożenie jest takie jak w skrzyni mechanicznej przy włączonej jedynce. Gdy zaś połówki koła napędzanego są do siebie dosunięte, a koła na-pędzanego rozsunięte - auto jedzie z maksymalną prędkością. Między tymi skrajnościami jest "tysiąc jeden możliwości optymalnego przełożenia" - jak głosił slogan reklamowy DAF-a.

Obok kierowcy znajduje się krótka dźwignia o trzech pozycjach: jazda do przodu, bieg jałowy, jazda do tyłu. DAF 600 był jedynym na świecie samochodem, którym na wstecznym biegu można było jechać z maksymalną prędkością 90 km/godz. Paski klinowe szybko się rozciągały i trzeba je było wymieniać, a podczas deszczu niemiłosiernie piszczały. Ale za to wprawni kierowcy umieli rozpędzać DAF-a bez wciskania coraz głębiej gazu. Przy odpowiednim jego ustawieniu auto nabierało prędkości, choć obroty silnika spadały!

W 1975 r. produkująca samo-chody osobowe część firmy została przejęta przez koncern Volvo. Fabrykę przemianowano na Nedcar, a przygotowany już do produkcji DAF 66 z silnikiem 1,4 trafił do salonów Vol-vo jako model 343. Cztery lata później szwedzka firma zrezygnowała ze stosowania w nim przekładni Variomatic. To nie był jednak koniec jej kariery. Z czasem ją ulepszono, zastępując pasek gumowy stalowym z ruchomymi ogniwami. Taką jej wersję wykorzystano w fiacie Uno (a potem Punto II) i w fordzie Fiesta. Jeszcze bardziej rozwiniętą odmianę tej przekładni, zwaną Multitronic, stosuje do dziś Audi, a podobne rozwiązanie znaleźć można w najnowszej Toyocie Avensis.

Autor jest dziennikarzem TVP Gdańsk

============06 Autor zdjecia 5 left(7841361)============
fot. archiwum
============06 Magazyn Podpis Zdjecia(7841430)============

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

 

Komentarze

Dodajesz jako: Gość

Ilość znaków do wpisania:

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

zaloguj się