Polska » Magazyn » Rzecz o języku

Rzecz o języku

Data dodania: 2009-02-06 12:57:14 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2009-02-06 12:58:03

Polska

Jan Miodek

Prześlij ▪ Drukuj
Dodaj:
Mniejsza czcionka Większa czcionka
Rzecz o języku

(© Mikołaj Nowacki/POLSKA)

Jeśli ktoś podchodzi do mnie na ulicy i zagaduje słowami: "Czy to prawda, że powiedział pan...", jestem pewien, że zwieńczenie tego pytania będzie miało postać jednego z trzech wariantów: 1. "że wolno już mówić poszłem, wyszłem, doszłem?", 2. "że słowo zajebisty już zatraciło swój wulgarny charakter?", 3. "że nie denerwują pana zbitki słowne typu strasznie cię kocham, strasznie się cieszę?".

Odpowiadam niezmiennie:

ad 1. Wskazanie przyczyny błędu nie może być odbierane jako jego akceptacja. Błędne postacie "poszłem", "wyszłem", "doszłem", tak jak i "wzięłem", "zaczęłem", "dotknęłem", (wy-mawiane: "wziełem", "zacze-łem", "dotknełem") powstają w wyniku opacznej analogii do poprawnych form żeńskich: poszłam, wyszłam, doszłam, dotknęłam, wzięłam, spięłam.
∨ Czytaj dalej
Męskie brzmienia pozostające w zgodzie z normą to niezmiennie poszedłem, wyszedłem, doszedłem, dotknąłem, wziąłem, spiąłem (w wymowie: "dotkno-łem", "wziołem", "spiołem"). W postaciach żeńskich pierwszego szeregu czasownikowego też kiedyś było "d": poszdłam, wyszdłam, doszdłam, ale trudna artykulacyjnie zbitka głoskowa "szdł" uprościła się do łatwiejszej w wymowie "szł".

ad 2. Przymiotnik zajebisty, oczywiście, jest słowem wyjątkowo wulgarnym, które nie uległo jakiejkolwiek stylistycznej neutralizacji (ucieczką od takiego jego charakteru jest wariant za-jefajnie). Ja odnoszę się do niego z wyjątkową niechęcią. Powtarzam bez końca, że jest w nim coś tak irytującego i nieprzyjemnego fonetycznie, że gdyby na-wet znaczyło tyle, co "aksamitny", i tak bym go nie znosił.

ad 3. W oficjalnych sytuacjach (np. wywiadu radiowego czy telewizyjnego) zasadne jest posługiwanie się neutralnymi pod względem emocjonalnym konstrukcjami typu "bardzo dziękuję", "serdecznie dziękuję", "bardzo się cieszę", "niezmiernie mi miło". W gatunkach wypowiedzi o charakterze osobistym, skierowanych do osób bliskich nie rażą połączenia z takimi określeniami jak strasznie, okropnie, przeraźliwie, mimo że ich prymarne znaczenia odnoszą się do zjawisk smutnych, wywołujących negatywne reakcje (straszna choroba, okropne męczarnie, przeraźliwy zgrzyt).

Czytam więc np. w listach Zbigniewa Herberta z tomu "Korespondencja rodzinna": "Jestem już okropnie śpiący", "Jest tu przeraźliwie pięknie". A w wy-wiadzie z prof. Zygmuntem Baumanem: "Diabelnie trudno dostosować się do nowych wa-runków", "Okropnie trudno stawić czoło tym dwu tendencjom". A w "Lapidariach" Ryszarda Kapuścińskiego: "Musiałem strasznie oszczędnie obchodzić się z każdym słowem". I na ko-niec fragmenty wypowiedzi Jana Pawła II: "Ty, niewysłowiony, niezgłębiony Bóg - stałeś się tak straszliwie przystępny", "Strasznie mnie kusi, ażeby powiedzieć wszystkim tym siostrom klauzurowym, żeby tak powiedzieć swojsko: sprawujcie się dobrze!", "Oni są tu dzisiaj strasznie uprzywilejowani".

Komentarze

przejdź na forum

Dodajesz jako: Gość

ilość znaków do wpisania:

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Zaloguj przez Facebook

Rozrywka

Polska

  • Czytaj nas na iPhone oraz iPad
  • Czytaj nas na Androidzie
  • Czytaj nas na pozostałych telefonach
  • Rozrywka NMEkstraklasa LiveZobacz inne aplikacje

Aktualne wydanie:

"Polska", piątek 25.05.2012

Kup e-wydanie

Prenumerata:

Informacje: 22 201 41 01
Zamówienia z Warszawy bezpośrednio u dystrybutorów:
Ruch SA: 22 581-98-06/24
Kolporter SA: 22 355- 04- 71/73/74/77
GLM: 22 649-41-61 lub 22 649-40-80
e-wydania: www.prasa24.pl; www.e-gazety.pl, www.e-kiosk.pl

Zamów prenumeratę

Reklama:

Polskapresse Sp. z o.o. Oddział Biuro Reklamy w Warszawie

Wiktor Pilarczyk tel. 022 201 41 00

ul. Domaniewska 41
02-672 Warszawa
tel. 22 201-41-00
fax 22 201-41-99
e-mail: reklama.warszawa@polskapresse.pl

Zamów reklamę

Kontakt z redakcją:

ul. Domaniewska 41 (budynek Saturn, II piętro)
02-672 Warszawa
tel. 022 201 42 00, 022 201 42 01
faks 022 201 42 01
redakcja@polskatimes.pl

Napisz do nas

Zapisz się do Newslettera

Reklama

Reklama

Polskapresse sp. z.o.o informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie PolskaTimes.pl podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.
Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.