Polska » Fakty » Kraj » Tajemice Kościoła: Szpiedzy w sutannie powracają

Tajemice Kościoła: Szpiedzy w sutannie powracają

Data dodania: 2009-02-02 23:26:49 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2009-02-03 11:04:13

Tomasz Szymborski

Prześlij ▪ Drukuj

Dodaj:

Tajemice Kościoła: Szpiedzy w sutannie powracają

Kard. Agostino Casaroli od 1979 r. do 1990 r. był szefem ministerstwa spraw zagranicznych Watykanu, czyli Sekretariatu Stanu (© AP)

Polski Kościół niechętnie podchodzi do problemu lustracji. Komisja kościelna "zakończyła" pracę.

I nawet ustaliła, że jeden biskup został zarejestrowany jako agent wywiadu. Bez przeprowadzenia dokładnej analizy tych dokumentów.

Co więcej, historycy z komisji nie zbadali w ogóle archiwów innych służb specjalnych Układu Warszawskiego. A właśnie tam - zwłaszcza w Urzędzie ds. Akt Służby Bezpieczeństwa byłej NRD - znajdują się tysiące dokumentów dotyczących Kościoła i Watykanu. Zwłaszcza w dokumentach utworzonych przez Departament XX, którego dyrektor informował bezpośrednio zastępcę szefa Stasi płk.

∨ Czytaj dalej

Rudiego Mittiga.

- Z dokumentów tego departamentu wynika, że przed pielgrzymką Jana Pawła II do Polski Stasi mogło liczyć na blisko 200 informatorów - mówi historyk i specjalista ds. służb specjalnych John Koehler, autor książki "Szpiedzy w Watykanie". - Aż 54 szpiegów miało w rubryce zawód wpisane "ksiądz". Agenci wywiadu byli jednak ukrywani. W niektórych raportach ich funkcjonariusze wpisywali tylko numery rejestracyjne.

Zgodnie z zawartą umową o współpracy służb bezpieczeństwa Układu Warszawskiego bratnie kraje otrzymywały informacje dotyczące Kościoła, a zwłaszcza Jana Pawła II w rosyjskojęzycznych raportach. Badacze zajmujący się zwalczaniem duchownych przez komunistyczną służbę bezpieczeństwa co rusz natrafiają na informacje o nowych agentach.

O ich wartości dla bezpieki nie świadczy nazwa służbowa "tajny współpracownik" czy "kontakt informacyjny", ale przede wszystkim jakość przekazywanych informacji i długość współpracy. Często bezpieka nie wymagała podpisu zobowiązania do współpracy od swoich najważniejszych informatorów, ale czasem nagrywała ich zgodę na dalsze dostarczanie informacji. Jak wynika z akt Stasi, duchownych najczęściej nie nazywano tajnymi współpracownikami, ale ich współpraca była często bardziej szkodliwa niż zwykłego szpicla.

To w aktach Stasi zachowała się informacja, że wśród najbliższych współpracowników Pawła VI działał polski szpieg. Nie został jeszcze zidentyfikowany, podobnie jak "Prorok". Przekazał bezpiece wiele meldunków. Dotyczą informacji na temat kulisów polityki Watykanu, stosunków tego państwa z Chinami, Izraelem, innymi państwami Bliskiego Wschodu, a także informują o kontaktach Polski Ludowej z Niemcami Zachodnimi.

Funkcjonariusze Stasi od swoich wtyczek w watykańskiej administracji poznali m.in. szczegóły rozmów Pawła VI z kanclerzem RFN Willym Brandtem oraz szefami dyplomacji Francji i Wielkiej Brytanii, dotyczącymi m.in. stosunkom RFN z PRL. Szczegółowe raporty zawierają np. relacje z uroczystości pogrzebowych kardynała Kominka.

Dzięki takim kościelnym informatorom wywiad PRL miał dobre informacje na temat Watykanu. I w swoich raportach powoływał się najczęściej na"wiarygodne, sprawdzone źródło w Kurii Rzymskiej".

W Święto Trzech Króli 6 stycznia gremium złożone z niektórych członków komisji kościelnej i kilku innych niezwiązanych z nią osób wydało werdykt, że obecny nuncjusz papieski nie wiedział, iż był zarejestrowanym przez bezpiekę informatorem. - Tajne służby PRL zarejestrowały dzisiejszego nuncjusza apostolskiego w Polsce, abp. Kowalczyka, bez jego wiedzy jako kontakt informacyjny, ale brak jest przesłanek wskazujących na współpracę - poinformował rzecznik episkopatu ks.

∨ Czytaj dalej

Józef Kloch.

Do wiedzy informatorów o polityce Watykanu, papieżu i jego otoczeniu Departament I MSW, czyli wywiad, przywiązywał dużą wagę. Operacje przeciwko Kościołowi prowadził Wydział III centrali wywiadu. W Rzymie stacjonowali najlepsi rezydenci, czyli funkcjonariusze wywiadu. Znamy jedynie ich pseudonimy Canto (1975-1980), Bralski (1980 -1984), Dis (1984-1988) oraz Irt (1988-1990).

W Polsce w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych stworzony był specjalny departament, który zajmował się jedynie zwalczaniem Kościoła. Esbecy z Departamentu IV zbierali informacje na temat każdego alumna seminarium duchownego. Teczka ewidencji operacyjnej księdza (TEOK) towarzyszyła każdemu księdzu przez cały czas. Były w niej informacje ważne i takie, które mogły posłużyć do ewentualnego zwerbowania księdza jako tajnego współpracownika. Jeżeli duchowny zmieniał parafię, jego teczka był przekazywana do komórki SB, na której terenie ksiądz pracował. Cały ten proces osaczania duchownych przez SB opisał w swojej książce "Księża wobec bezpieki" ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski.

Wielu zwerbowanych przez SB księży wyjeżdżało potem do Watykanu, aby studiować. Często ksiądz, wcześniej odporny na propozycje SB, ulegał jej presji i werbunkowi w czasie starań o paszport. Historycy Kościoła twierdzą, że tak zwerbowano około 40 procent tajnych współpracowników wśród duchownych. Przed wyjazdem byli oficjalnie przekazywani wywiadowi, czyli Departamentowi I MSW. Dostawali instrukcje, w których było napisane, jakie informacje interesują wywiad i jak się z jego pracownikami kontaktować.

Duże nadzieje z dokumentami zachowanymi w archiwach po Stasi, czechosłowackiej bezpiece (StB) i innych komunistycznych specsłużbach (głównie bułgarskich i węgierskich) wiążą także prokuratorzy z katowickiego IPN, którzy prowadzą śledztwo w sprawie zamachu na Jana Pawła II. Prokuratorzy IPN nie chcą powiedzieć, czy podczas śledztwa w sprawie spisku komunistycznych służb specjalnych w zamachu na Jana Pawła II natrafili na trop polskiej agentury w Watykanie. - Odmawiam odpowiedzi na to pytanie - stwierdził prokurator Michał Skwara z katowickiego IPN.

1 2 3 › »

Tagi:

kard. Agostino Casaroli

Komentarze

przejdź na forum

Rozrywka

Polska

Aktualne wydanie:

Prenumerata:

Informacje: 22 201 41 01
Zamówienia z Warszawy bezpośrednio u dystrybutorów:
Ruch SA: 22 581-98-06/24
Kolporter SA: 22 355- 04- 71/73/74/77
GLM: 22 649-41-61 lub 22 649-40-80
e-wydania: www.prasa24.pl; www.e-gazety.pl, www.e-kiosk.pl

Reklama:

Polskapresse Sp. z o.o. Oddział Biuro Reklamy w Warszawie

Wiktor Pilarczyk tel. 022 201 41 00

ul. Domaniewska 41
02-672 Warszawa
tel. 22 201-41-00
fax 22 201-41-99
e-mail: reklama.warszawa@polskapresse.pl

Kontakt z redakcją:

ul. Domaniewska 41 (budynek Saturn, II piętro)
02-672 Warszawa
tel. 022 201 42 00, 022 201 42 01
faks 022 201 42 01
redakcja@polskatimes.pl

więcej »

Reklama

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane: