Menu Region

"Efekt szampana" powoduje wybuchy wulkanów

"Efekt szampana" powoduje wybuchy wulkanów

Data dodania: Ostatnia aktualizacja:

Polska

Lewis Smith "The Times"

Prześlij Drukuj
Najnowsze badania dowodzą, że trzęsienia ziemi mogą powodować erupcje wulkanów. Fale sejsmiczne powodują wstrząśnięcie stopionej skały, która w pewnym momencie eksploduje niczym szampan z butelki.
Analizy wskazują, że po dużym trzęsieniu ziemi erupcje następują nawet do czterech razy częściej niż w okresie sejsmicznego spokoju.

Skutki tych wstrząsów można obserwować w odległości setek kilometrów od epicentrum. Są na tyle potężne, że mogą obudzić uśpione wulkany. Długi czas, jaki jest potrzebny do wytworzenia odpowiedniego ciśnienia, które wypchnie stopioną skałę na zewnątrz, sprawia, że od trzęsienia do wybuchu wulkanu może minąć nawet kilka miesięcy.

Naukowcy od dawna podejrzewali, że istnieje związek pomiędzy wulkanami a trzęsieniami ziemi, jednak dopiero najnowsze badania dostarczyły statystycznych dowodów takiej zależności. Badacze z Uniwersytetu w Oksfordzie odkryli tzw.
efekt szampana po przeanalizowaniu zapisów o erupcjach i wstrząsach sejsmicznych w południowym Chile. To tu już w 1835 r. Karol Darwin jako pierwszy odkrył możliwość występowania tego rodzaju powiązań.

Oksfordzcy naukowcy zauważyli, że na przestrzeni ostatnich 150 lat aktywność wulkanów wzrastała po dużych trzęsieniach ziemi. Wulkan Tupungatito wybuchał w przeciągu 12 miesięcy od wstrząsów z 1906 i 1960 r. Podobnie było w przypadku wulkanów Calbuco i Villarrica. - Największą niespodzianką jest znaczna odległość erupcji od epicentrum wstrząsów oraz czas, po jakim następowało zwiększenie aktywności wulkanów - mówi członek zespołu badawczego Sebastian Watt.

To oznacza, że fale sejsmiczne rozchodzące się od miejsca wstrząsów są w stanie wywołać erupcję poprzez poruszenie stopionych skał znajdujących się pod wulkanem. - Zaburzenia te mogą doprowadzić do wybuchu, jednak wytworzenie odpowiedniego ciśnienia wewnątrz wulkanu i przesunięcie się magmy w kierunku jego powierzchni wymagają czasu. Dlatego też na erupcję trzeba czekać nawet kilka miesięcy - tłumaczy Watt.

Efekt ten był wyraźnie widoczny po wielkim trzęsieniu ziemi w Chile w 1960 r. Jego siła dochodziła do 9,5 stopnia w skali Richtera. Kataklizm pochłonął od 1,655 do 5,7 tys. ofiar. Wiele osób zginęło w odległych częściach świata na skutek fali tsunami wywołanej wstrząsami. - Nasze badania pokazują, że po dużym trzęsieniu ziemi ryzyko wybuchu wulkanu znacznie wzrasta - mówi Watt.
Tłum. Grzegorz Gutkowski

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

 

Komentarze

Dodajesz jako: Gość

Ilość znaków do wpisania:

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

zaloguj się