Z³oty skarb z Koszyc, czyli 2920 z³ote monety znalezione w 1935 roku w tym s³owackim mie¶cie, prezentowany jest od poniedzia³ku na wystawie w Zamku Królewskim na Wawelu. Ekspozycjê uzupe³niaj± numizmaty z wawelskiej kolekcji.
Jak oceni³ dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu prof. Jan Ostrowski, wystawa jest niezwyk³a, bo niewiele pañstw mo¿e siê poszczyciæ tak unikatow± kolekcj± z³otych monet.
- Nasi s³owaccy przyjaciele wspaniale siê z tym skarbem obchodz±, robi±, co mog±, ¿eby zosta³ on jak
najszerzej poznany w Europie - zaznaczy³ Ostrowski.
Skarb koszycki, sk³ada siê z 2920 z³otych monet niemal z ca³ej Europy z XV, XVI i XVII w., trzech medali, renesansowego ³añcucha oraz miedzianej kasety, w której by³ zamkniêty. Zosta³ znaleziony 24 sierpnia 1935 roku przez robotników podczas przebudowy siedziby Dyrekcji Finansowej w Koszycach. Do dzi¶ nie ustalono jednoznacznie, do kogo nale¿a³.
Uzupe³nieniem ekspozycji s± numizmaty z wawelskiej kolekcji oraz portrety sze¶ciu polskich w³adców,
których monety znalaz³y siê w skarbie. W sk³ad skarbu wchodzi 111 monet wybitych na ziemiach
polskich.
Autor wystawy Marek Budaj ze S³owackiego Muzeum Narodowego zaznaczy³, ¿e w³a¶nie te monety obrazuj± silne zwi±zki gospodarcze i polityczne miêdzy Koszycami, a Krakowem i Polsk±.
Skarb koszycki po raz pierwszy jest eksponowany w Polsce. Wcze¶niej poza Koszycami pokazywano go jedynie w Bratys³awie, Pradze i Budapeszcie.
Skarb znaleziono podczas kopania fundamentów w pó³nocno-wschodnim skrzydle przebudowywanej siedziby Dyrekcji Finansowej w Koszycach. Pod pod³og± w zburzonej czê¶ci budynku ujawniono miedzian± kasetkê, kszta³tem przypominaj±c± bochenek chleba. Wewn±trz znajdowa³y siê 2920 monety, trzy medale oraz ³añcuch - wszystkie sporz±dzone z wysokogatunkowego z³ota. W dzienniku budowlanym utrwalono nawet godzinê tego zdarzenia - 11.45, a tak¿e personalia znalazcy.
Robotnicy, którzy byli ¶wiadkami owej historycznej chwili, przyw³aszczyli sobie czê¶æ numizmatów, które usi³owali odsprzedaæ miejscowemu jubilerowi, a nastêpnie nawet przypadkowym spacerowiczom w miejskim parku. Policja udaremni³a te zamiary; nieuczciwym robotnikom przepad³o znale¼ne, które z mocy ówczesnego prawa nale¿a³o siê znalazcom. Kolekcja przesz³a na w³asno¶æ pañstwa.
Wed³ug historyków sztuki zachowanie siê ca³ego, nie uszczuplonego skarbu stanowi ewenement w skali europejskiej. Tego rodzaju znaleziska przewa¿nie ulega³y rozgrabieniu.
Dziêki systematycznym badaniom naukowym uda³o siê ustaliæ, ¿e ostatnim w³a¶cicielem kosztowno¶ci by³ jeden z trzech najwa¿niejszych cesarskich urzêdników Komory Spiskiej: zarz±dca lub jeden z jego doradców. Ów urzêdnik nale¿a³ do najzamo¿niejszych mieszkañców Koszyc. Polityczne niepokoje zwi±zane z antyhabsburskimi powstaniami zmusi³y go do ukrycia zgromadzonego maj±tku. Mia³o to miejsce w latach 1679-1682, za panowania cesarza Leopolda I.
W momencie jego ukrycia skarb mia³ warto¶æ 3326 dukatów, co odpowiada³o blisko 1,5-rocznym zarobkom zarz±dcy Komory Spiskiej, albo prawie 5,5-rocznym dochodom jego doradców.
Wystawa ze zbiorów S³owackiego Muzeum Narodowego - Muzeum Historycznego w Bratys³awie prezentowana bêdzie w Zamku Królewskim na Wawelu do 15 kwietnia 2012 r. Odbywa siê pod patronatem Ministra Kultury Republiki S³owackiej oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczpospolitej Polskiej.
Wybieramy Ludzi Roku 2011. Zobacz listê kandydatów i oddaj g³os!
Która stacja narciarska w Ma³opolsce jest najlepsza? Zdecyduj i we¼ udzia³ w plebiscycie
Codziennie rano naj¶wie¿sze informacje z Krakowa prosto na Twoj± skrzynkê e-mail. Zapisz siê do newslettera!