Menu Region

[ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA] Ekolodzy: Rządowy program to za...

[ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA] Ekolodzy: Rządowy program to za mało, by przestali umierać Polacy

Data dodania: Ostatnia aktualizacja:

Polska

Szymon Szadkowski (AIP)

Prześlij Drukuj
[ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA] Ekolodzy: Rządowy program to za mało, by przestali umierać Polacy [ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA] Ekolodzy: Rządowy program to za mało, by przestali umierać Polacy

(© Fot. Piotr Krzyżanowski)

Sześć z najbardziej zanieczyszczonych miast w Unii Europejskiej to miasta Polskie. Ministerstwo Środowiska przedstawiło do konsultacji Krajowy Program Ochrony Powietrza (KPOP). Krytykują go organizacje pozarządowe, uważając, że brakuje w nim konkretnych dat, rozwiązań – zwłaszcza ograniczających emisję przez energetykę zawodową.
Ministerstwo Środowiska (MŚ) jest odmiennego zdania. W opinii resortu ostatnich latach stan powietrza w Polsce uległ zdecydowanej poprawie, przede wszystkim dzięki modernizacji sektora przemysłowego. Jednak mimo znacznej redukcji emisji zanieczyszczeń przemysłowych, m.in. dwutlenku siarki o ponad 70 proc., tlenków azotu o ponad 40 proc. oraz zanieczyszczeń pyłowych o ponad 80 proc., nadal przekraczane są normy, głównie pyłu, przyznaje MŚ.


Wyniki oceny jakości powietrza, przeprowadzane przez Inspekcję Ochrony Środowiska, wskazują, że obecnie na jego stan wpływa w pierwszej kolejności zjawisko tzw. niskiej emisji pochodzącej z sektora bytowo-komunalnego oraz transportu. Indywidualne ogrzewanie budynków jest odpowiedzialne za blisko 88 proc. emisji pyłu PM10, transport to ponad 6 proc. a przemysł niecałe 2 proc. (inne źródła to m.in. napływ transgraniczny czy wtórny ruch pojazdów).

- Przez ostatnich 25 lat wiele udało się nam zmienić na lepsze, zwłaszcza w zakresie emisji przemysłowych. Teraz trzeba się jeszcze zająć niską emisją pochodzącą z transportu i przede wszystkim z kominów naszych domów. Problemu nie rozwiążą pojedyncze, lokalne działania. Konieczne jest podejście kompleksowe, które – mam nadzieję – umożliwi Krajowy Program Ochrony Powietrza – mówi minister środowiska Maciej Grabowski.

Dlatego MŚ przygotowało program, którego celem jest wskazanie kluczowych działań niezbędnych do poprawy jakości powietrza w Polsce oraz zachęcenie resortów, samorządów, organizacji pozarządowych i społeczeństwa do współpracy w tym obszarze.

- Dokument jest szczególnie rozczarowujący w chwili, gdy Minister Środowiska ogłasza 2015 „rokiem powietrza", a coraz liczniejsze grupy ekspertów zdrowia publicznego otwarcie wzywają do konkretnych działań na rzecz redukcji zanieczyszczeń – uważa Łukasz Adamkiewicz ekspert HEAL, międzynarodowej organizacji zajmującej się wpływem jakości środowiska na zdrowie.

Tymczasem, wg HEAL w dokumencie brakuje konkretnych dat czy rozwiązań uwzględniających chociażby redukcje szkodliwych emisji np. z energetyki zawodowej, która generuje zewnętrzne koszty zdrowotne w Polsce rzędu 8,2 mld euro rocznie.

Konkretne przepisy prawne mają jednak być dopiero po konsultacjach. Wskazane w projekcie KPOP działania na poziomie krajowym będą koncentrować się przede wszystkim na wprowadzeniu niezbędnych zmian prawnych, które pozwolą na efektywną realizację działań naprawczych określonych w lokalnych programach ochrony powietrza, wyjaśnia MŚ. Te ostatnie są opracowywane przez zarządy województw w przypadku przekraczania poziomów dopuszczalnych zanieczyszczeń w powietrzu. W tej chwili w kraju realizowane są 54 takie programy. Wśród inicjatyw legislacyjnych, które mają usprawnić ich działanie, w projekcie KPOP zaproponowano m.in. zmianę ustawy Prawo ochrony środowiska, zmiany w zakresie budownictwa, planowania i gospodarki przestrzennej, wprowadzenia wymagań jakościowych dla paliw stałych, dopuszczonych do stosowania w sektorze bytowo-komunalnym, oraz standardów emisyjnych dla małych instalacji spalania paliw, tj. tych wykorzystywanych w gospodarstwach domowych.

Szeroki zakres zmian legislacyjnych wskazanych w projekcie KPOP wymaga współpracy i uzgodnień z innymi resortami. Aby działania te mogły być skutecznie realizowane, Ministerstwo Środowiska proponuje powołanie Partnerstwa na rzecz poprawy jakości powietrza.

- Aby ostateczny kształt KPOP był zadowalający i faktycznie torował drogę do poprawy jakości powietrza w Polsce, konieczne jest współdziałanie wielu resortów. Ministerstwo Środowiska odpowiada tylko za część zmian zaproponowanych w projekcie. Inne są w gestii pozostałych resortów. Dlatego do współpracy na rzecz poprawy jakości powietrza zapraszamy szereg partnerów, w tym ministerstwa, samorządy, przedsiębiorców. Dalsza poprawa jakości powietrza w Polsce wymaga współdziałania i zintegrowanych działań na wielu poziomach. Dlatego bardzo liczę na współpracę – mówi minister Grabowski.

Organizacje pozarządowe mają jednak wątpliwości co do tego czy proponowany dokument zagwarantuje realną poprawę jakości powietrza w Polsce. W kraju, jak podkreślają, w którym ok. 45 tys. osób umiera każdego roku przedwcześnie z powodu zanieczyszczeń powietrza, i w którym znajduje się sześć z dziesięciu najbardziej zanieczyszczonych miast całej Unii Europejskiej. Wynika to z tego, że KPOP nie ma mocy prawnej, która pozwoliłaby mu na nałożenie obowiązków albo przydział kompetencji jednostkom samorządu terytorialnego, które pomogłyby samorządom w skutecznej walce z zanieczyszczeniem powietrza - podkreśla Małgorzata Smolak, prawniczka z Fundacji ClientEarth. - Nie przewiduje również żadnych sankcji za niezastosowanie się do którychś z wymienionych w KPOP celów i kierunków działań - dodaje Smolak.

- Można przypuszczać, że obecnie wydany KPOP jest odpowiedzią na uzasadniona opinię Komisji Europejskiej w związku z wieloletnimi przekroczeniami poziomów dopuszczalnych pyłu zawieszonego PM10 - wskazuje Smolak. - Samo przyjęcie KPOP raczej nie zadowoli Komisji Europejskiej, bo ta oczekuje skutecznych działań.
 

Komentarze

Dodajesz jako: Gość

Ilość znaków do wpisania:

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

zaloguj się