czwartek 09 lutego 2012 r. imieniny obchodzą: Apolonia, Eryka, Cyryl

Polska » Opinie » Artykuł

Wołoszański: II wojna światowa ukształtowała całe XX stulecie

Wołoszański: II wojna światowa ukształtowała całe XX stulecie

2010-08-23 09:01:44, aktualizacja: 2010-08-23 09:03:25

Z Bogusławem Wołoszańskim, pisarzem, scenarzystą, autorem cyklu widowisk "Sensacje XX wieku", rozmawia Anna Cieślak.

Od piątku do "Polski" będziemy dołączać płyty z programami "Sensacje XX wieku". Zdecydowana większość tych sensacji jest związana z II wojną światową. Czemu ona wciąż fascynuje?
Fascynuje mnie cała historia XX wieku. Jednak świat, w którym żyjemy, został stworzony przez II wojnę światową. Jednocześnie, jak każde wielkie wydarzenie, pozostawiła ona po sobie wiele tajemnic, które wciąż są starannie zamknięte w archiwach albo nie mają swojego wyjaśnienia w dokumentach. Na to jeszcze nakłada się fakt, że była bardzo starannie fałszowana. Nic więc dziwnego, że chcemy poznać wydarzenie, które odcisnęło ślad na życiu każdego z nas.

∨ Czytaj dalej

Reklama

Cały XX w. był epoką wielkich wydarzeń. To stulecie było też świadkiem pierwszej wojny czy zimnej wojny. Czemu więc akurat drugą uważa Pan za klucz do wyjaśnienia naszych czasów?
Podział na I i II wojnę światową jest sztuczny. W rzeczywistości była to jedna wojna z przerwą na odnowienie biologiczne wojsk. I wojna światowa zakończyła się w sposób dziwny i było oczywiste, że będzie miała swój dalszy ciąg. II wojna pod każdym względem była największym wydarzeniem w historii całej cywilizacji: pod względem liczby ofiar, skali eksterminacji. Była to wojna, która niesamowicie posunęła do przodu naukę i technikę. Wtedy też narodziła się era nuklearna.

Mimo wszystko od tych wydarzeń minęło ponad pół wieku. Czy odkrywanie tajemnic z tych czasów nie jest szukaniem sensacji na siłę?
Swoją pracę jako autora programów zacząłem od "Sensacji XX wieku". Dlaczego? Proszę pamiętać, że był to czas, kiedy obowiązywał pewien kanon programu historycznego. W studiu spotykało się trzech panów plus czwarty prowadzący. Mniej więcej co cztery minuty, kiedy prowadzący dochodził do wniosku, iż wystarczająco zanudzili widza, emitowali film. Ja zaproponowałem zupełnie inny sposób spojrzenia na historię, poczynając od tytułu. Wtedy, w latach 80., słowo "sensacja" miało inny wydźwięk niż dzisiaj w świecie bulwarówek. Okazało się, że ludzie na coś takiego czekali. Chcieli usłyszeć o tajemnicy i przez tę tajemnicę poznać historię.

Kopalnią sensacji do Pana programu mogą być wydarzenia towarzyszące upadkowi komunizmu w Europie Środkowej. Czemu Pan nie realizuje o tym programów?
Trzeba oddzielać historię od propagandy. Każde wydarzenie jest najpierw przedmiotem manipulacji i wykorzystania propagandowego. Musi minąć 20-30 lat lub więcej, by przestało być propagandą, a stało się historią. To jest ten najciekawszy czas. Napisałem książkę "Tamten okrutny wiek", która kończy się na roku 1985. Dalej nie poszedłem dlatego, że wciąż mamy tego obraz propagandowy. Ten okres pozostawił po sobie wiele pytań. O czym rozmawiali Gorbaczow i Reagan w Rejkiawiku? Nie wiemy. Jest jednak sprawą oczywistą, że musieli rozmawiać o sytuacji, w której radzieckie imperium padało. Są to same znaki zapytania. Z jednej strony, możemy pisać, by istniała wiedza o tym czasie, z drugiej - nie można jednak przedstawiać mechanizmów, ponieważ są one nieznane. Według mnie najciekawsze są wydarzenia, które wychodzą już z archiwów. W krajach zachodnich obowiązuje 50-letnia karencja. Stąd zawsze fascynujący czas rozpoczyna się 1 stycznia, w znakomitym, wielkim archiwum Public Record Office w Kew w Wielkiej Brytanii. Gdy mija 50 lat od jakiegoś ważnego wydarzenia, tam robi się niezwykle tłoczno, ponieważ każdy chce pierwszy dotrzeć do dokumentów. Choć nie wszystkie dokumenty wydawane są po 50 latach. Przykładem są wyniki sekcji zwłok Heinricha Himmlera, które zostaną ujawnione dopiero w 2045 r., czyli 100 lat po jego śmierci.

Czy nie sądzi Pan, że w przekazie historii zbyt skupiamy się na roli żołnierzy, a pomijamy działania ludności cywilnej?
Ludność cywilna w czasie wojny zawsze jest ofiarą. Liczba ofiar w czasie Powstania Warszawskiego to 200, może nawet 250 tys. osób, głównie cywili. Oni byli bombardowani, rozstrzeliwani, atakowani. Niestety, II wojna światowa doprowadziła do tego, że ludność cywilna na tak wielką skalę stała się uczestnikiem działań wojennych. Niestety, tym uczestnikiem bezbronnym. Żołnierze potrafią się bronić.

Rozmawiamy o wydarzeniach XX w. A kto, według Pana, miał największy wpływ na to stulecie?
Franklin Delano Roosevelt, Winston Churchill, również Stalin.

∨ Czytaj dalej

Reklama

To byli tytani tamtego wieku. Niestety, najbardziej interesujący są ci najbardziej ohydni jak Heinrich Himmler czy Ławrientij Beria. Uważam, że ciągle o tych ludziach jeszcze wszystkiego nie wiemy, wciąż odkrywamy ich twarz. Całkiem niedawno pojechałem do Quedlinburga, małego miasta w pobliżu Magdeburga, gdzie jest katedra z IX w. W tej katedrze został pochowany król Henryk I Ptasznik, z którym utożsamiał się Himmler. Przyjeżdżał on w nocy do tej katedry, by z duchem pochowanego tam króla rozmawiać. Oczywiście musiałem tam pojechać.

Pierwszy cykl programów, które dołączymy do dziennika, otwiera "Katyń". Dziś często o tej zbrodni z 1940 r. mówi się w kontekście katastrofy smoleńskiej. Czy to materiał na serię "Sensacje XXI wieku"?
Oczywiście nie. W 1940 r. działała stalinowska machina zbrodni, która została uruchomiona po to, żeby wymordować tych, którzy mogli przeciwstawić się zniewoleniu polskiej ludności na terenach zajętych przez Armię Czerwoną. Pochłonęła w sumie 20 tysięcy polskich oficerów, duchownych, arystokratów, policjantów. Jeszcze bardzo wielu grobów nie znaleziono. Jeżeli chcemy do tego porównać tragedię w Smoleńsku, to obawiam się, że jest to przykład narzędziowego traktowania historii.

Rozmawiała Anna Cieślak

Już od piątku wraz z "Polską" płyty z programami "Sensacje XX wieku"

Dodaj komentarz

Drukuj
Wyślij
Dodaj

Komentarze (5)
Przejdź do dyskusji na forum

Wyświetl od:
Zwiń wszystkie wątki

nesca

Widukind (gość) 24.08.10, 14:38:02

Widzisz, to było tak bo pamiętam : nie wszyscy byli umoczeni. Jeśli jako specjalista wyjeżdżałeś za granicę to dobrze wiedziałeś po co i za co i że trzeba było się upodlić i donosić. I nikt Tobie na nakazywał wyjazdu. Twój wybór albo się zeszmacić i wyjechać albo się nie zeszmacić i nie wyjeżdżać. Ja odmawiałem. Tak więc nie dorabiajcie ideologii do pospolitego zeszmacenia.

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

Parafrazując tytuł z Hłaski...

nesca (gość) 24.08.10, 09:50:09

...rzec by można "Wszyscy byli umoczeni". Choć nie wszyscy (większość, mniejszość?) byli kapusiami. Nawet moje nazwisko znalazłem na liście Wildsteina i traf zdarzył, że chodziło o faceta z tej samej branży, co moja, znanego mi ze słyszenia. Ja nie byłem "TW" i miałem w MSW konto czyste (jak mi przypadkowo wyjawił pewien dyrektor stamtąd), choć całe życie zawodowe siedziałem w pokoju w - okazało się - "TW", przed którym nie miałem tajemnic. I uważam, że nie zasłużył na upokorzenia, jako go po 1989 spotkały
Ludzie w Polsce nie dzielą się na byłych "TW" i nie związanych nijak z MSW. Na przykład ze wszystkimi wyjeżdżającym jako specjaliści za granicę MSW rozmawiało i musieli podpisywać różne kwity. Znajdżcie mi kwity Rajmunda Kaczyńskiego, który dwakroć wyjeżdżał na placówkę i to w b. nieciekawym okresie...
Co do p. Wołoszańskiego miarą zaufanie doń tzw. opinii społecznej jest kariera, jaką robi - miernot z zawiści zaangażowanych w kompromitowanie go. I wiem jedno: Ze wszystkich ludzi, o których mawiano, że są związani z służbami, o tych związanych z "dwójką" (jak Kapuściński) mawiano, że są najprzyzwoitsi i nie donoszą na kolegów...

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

do Trolla

a (gość) 24.08.10, 09:45:50

Wszystkie teczki tajnych służb PRL są super wiarygodne, z wyjątkiem tej jednej jedynej sfałszowanej. Łatwo sprawdzisz, kogo dotyczyła. Co do programów p. Wołoszańskiego, to były doskonałe i czekałem na nie z niecierpliwością.

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

nesca

troll (gość) 23.08.10, 13:40:39

pan Wołoszański okazał się współpracownikiem służb PRL. Jego programy w TV pamiętamy z czasów komuny , to była żenada i trzymania palca. Lecz pani Cieślak jakoś o to nie pyta . Dlaczego ?

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

Szlag ją trafi na ten wywiad...

nesca (gość) 23.08.10, 11:57:42

...Mowię o tej prezesce SDP, Mokrosińskiej. Która w epoce IV Rzeczpospolitej - gdy używano "haków z IPN" od wielebnego Kurtyki, do prób wykańczenie zbyt dobrych żurnalistów przez różne miernoty z tej branży - najbardziej opluwała red. Wołoszańskiego, jak bodaj nikt z TVP. Nie wiedziała, że nic tak nie plami jak atrament?! Przecie sama ponoć była dziennikarką i miała w TVP jakiś program o wykopaliskach spod Wawra...
Mniejsza o to, ale jak to się dzieje, że tak długo siedzi na stolcu prezeski SDP. Nie znam tam ludzi, ale wiem, że na czele oddziału wa-wskiego stał Maciej Wierzyński. Jeden z najlepszych i najuczciwszych polskich żurnalistów... Dlaczego jego nie wybrano na Prezesa. Czyżby tam panowała już taka nędza...

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

Rozrywka

Polska

Aktualne wydanie:

Prenumerata:

Informacje: 22 201 41 01
Zamówienia z Warszawy bezpośrednio u dystrybutorów:
Ruch SA: 22 581-98-06/24
Kolporter SA: 22 355- 04- 71/73/74/77
GLM: 22 649-41-61 lub 22 649-40-80
e-wydania: www.prasa24.pl; www.e-gazety.pl, www.e-kiosk.pl

Reklama:

Polskapresse Sp. z o.o. Oddział Biuro Reklamy w Warszawie

Wiktor Pilarczyk tel. 022 201 41 00

ul. Domaniewska 41
02-672 Warszawa
tel. 22 201-41-00
fax 22 201-41-99
e-mail: reklama.warszawa@polskapresse.pl