Lekcja z Kapuścińskiego - ile wolno ciekawym?

Jest prawem żon (podobnie jak innych członków rodziny i przyjaciół) bronić pamięci zmarłych. Ale jest też prawem wolnego społeczeństwa poznawać własną historię, przy uwzględnieniu wielości punktów widzenia. A z tym mamy niestety w Polsce kłopot.

Pani Kapuścińska domaga się od sądu tak zwanego zabezpieczenia powództwa, czyli tak naprawdę zablokowania publikacji na wiele lat. Co paradoksalne autorem zagrożonej książki jest dziennikarz związany z "Gazetą Wyborczą", który ani nie jawi się jako wróg twórczości Kapuścińskiego (przeciwnie jest nią zafascynowany), ani jako zapiekły demaskator peerelowskich biografii. Nie, on zapragnął tylko i jedynie pokazać biografię mistrza w całym jej skomplikowaniu - z epizodem współpracy z peerelowskimi służbami czy z pewnymi niejasnościami w życiorysie. To wystarczyło, aby się naraził. Wdowie. Ale czy tylko?

Przypomnę, że gdy tygodnik "Newsweek" ujawnił bardzo ostrożnie i z usprawiedliwiającym komentarzem wątek cyrografu, jaki wybitny dziennikarz specjalizujący się w tematyce międzynarodowej podpisał z komunistycznymi służbami, rozpętała się burza. Redaktorzy zostali pouczeni (najgłośniej przez "Gazetę Wyborczą"), że postąpili niewłaściwie. Zacytujmy Mateusza Sosnowskiego, dziennikarza TVN 24, który tak to opisał na blogu: "Mikołaj Lizut z "Gazety Wyborczej", patrząc w oczy Michała Koboski, naczelnego "Newsweeka", powiedział: "Myślałem, Michale, że wychowaliśmy się w kulcie Ryszarda Kapuścińskiego. Więc jeszcze raz się pytam, po co?"

Właściwie trudno się dziwić, że według informacji "Rzeczpospolitej" wydawnictwo Znak nie chciało wydać książki Domos-ławskiego. Nie wiem, czy dzisiaj chór obrońców "kultu" będzie równie wojowniczy co wtedy - wszak Domosławski, świetny ekspert "Wyborczej" od antyglobalizmu i Ameryki Łacińskiej, jeszcze mniej się nadaje do roli siewcy nienawiści niż redakcja "Newsweeka". A jednak boję się o stanowisko sądu. Może być tak, że książka, choć dobrze udokumentowana, padnie ofiarą procesowej ostrożności. Sędziowie też nie będą chcieli podnosić ręki na autorytet.

W kraju, gdzie historyka Zyzaka, abstrahując od jego błędów, za biografię Wałęsy strofował z najwyższych trybun premier, zagrożeni kłopotami będą także i umiarkowani poszukiwacze typu Domosławskiego. Można tylko zazdrościć zachodnim demokracjom, gdzie czyjaś śmierć, ba, życiowy awans, owocuje biografiami, pisanymi z różnych pozycji, ale daleko nie zawsze na kolanach. W Polsce historyków i dziennikarzy nauczono ostrożności. Ale poza tym mamy otwarte społeczeństwo…

Dodaj komentarz

• Drukuj
• Wyślij
• Dodaj
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 
  • 

Poleć znajomemu ten artykuł

Adres email: Wyślij