Polska » Schulza oswajanie

Schulza oswajanie

Data dodania: 2009-10-14 18:38:12 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2009-10-14 18:38:12

Wasze artykuły

Marcin Bobiński

Prześlij ▪ Drukuj
Dodaj:
Mniejsza czcionka Większa czcionka

"Sanatorium pod Klepsydrą" w olsztyńskim Teatrze im. Stefana Jaracza do twórczości Schulza mnie nie przekonało, ale w warstwie teatralnej to przedstawienie udane i naprawdę ciekawe.

1/3 ›
Schulza oswajanie

Od lewej: Dariusz Poleszak (Doktor Gotard), Marek Szkoda (Józef), Marzena Bergmann (Pielęgniarka Undula)

(© Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie)

Bruno Schulz wymieniany jest jednym tchem razem z Witkacym i Gombrowiczem jako jeden z najoryginalniejszych twórców polskiej literatury okresu międzywojennego. Stosunek literaturoznawców do jego - skromnego, bo liczącej zaledwie dwa tomy opowiadań, dorobku - można określić wręcz jako nabożny. A co ja poradzę, że - wspomnianego już Gombrowicza parafrazując - "jak zachwyca, skoro nie zachwyca". Niewątpliwą oryginalność stylu Schulza, wizyjne obrazowanie przyćmiewają długie fragmenty pełne młodopolskiego jeszcze manieryzmu, ocierające się momentami o grafomanię.
∨ Czytaj dalej
Nie lubię i już.

Sygnałem, że Schulza jednak można oswoić, był powstały blisko 40 lat temu film Wojciecha Jerzego Hasa "Sanatorium pod Klepsydrą" - wybitne dzieło wielkiego stylisty kina. Trudno w teatrze wykreować taki świat jak na ekranie, ale klucz był znany - bogata wizualnie wizja pomaga przebić się prozie Schulza do odbiorcy. I reżyserka olsztyńskiej inscenizacji Julia Wernio po ten właśnie klucz sięgnęła, co zaowocowało pięknym spektaklem.

W przypadku literatury, w której szczególną rolę odgrywa oryginalny styl i bogaty, wizyjny świat przedstawiony, przy przenoszeniu na scenę czy ekran ogromnie ważny jest nastrój, jaki uda się (lub nie) twórcy zbudować. Łatwiej to zrobić, gdy sięga się po pełne spektrum środków, czyli - używając nowomowy - tworzy spektakl "multimedialny". Tak właśnie jest w przypadku spektaklu Wernio. Reżyserka zadbała i o scenografię czy kostiumy (przygotowane przez jej siostrę Elżbietę Wernio), i o ruch sceniczny, i o muzykę. Ta ostatnia - stworzona przez Piotra Salabera - odgrywa zresztą szczególną rolę. Nie eksploatuje natrętnie motywów żydowskich, co byłoby z pewnością najłatwiejszym, ale pewnie nie najlepszym tropem, buduje atmosferę i nierzeczywisty nastrój zagubionego w czasie tytułowego sanatorium, do którego trafia Józef, by odnaleźć nieżyjącego ojca. Spektakl zaczyna się od długiej sceny "muzycznej", w której nie pada ani jedno słowo, a mimo to widz już czuje się zanurzony w nierzeczywistym świecie Schulza.

Proza pisarza z Drohobycza to z pewnością wyzwanie dla aktorów i ci udowadniają, że nawet trudny tekst dobry aktor potrafi przekazać tak, że przesłanie dotrze do widza. Monologi Jakuba - ojca głównego bohatera są tak istotnymi punktami spektaklu głównie dzięki świetnej interpretacji Mariana Czarkowskiego, świetny jak zwykle jest też Grzegorz Gromek, tu w roli złodzieja Szlomy. Chwilami jednak i najlepszy aktor nie poradzi - tekst Schulza staje się czasem nudny i niezrozumiały, ale tak to już autor napisał dając się ponieść wizji i wyobraźni. Literaturoznawców może to porywa, widzów zdecydowanie mniej.

Ale mimo hermetyczności tekstu spektakl chwilami wręcz urzeka. Warto wybrać się do Teatru Jaracza choćby dla sceny monologu ojca-demiurga. Gra Mariana Czarkowskiego to jedno, a niesamowicie oryginalna wizja reżyserki to drugie. Opisywać tu wspomnianej sceny nie ma sensu, wspomnę jedynie, że Julia Wernio zaskakująco (i zachwycająco) odniosła się do popularnego przedstawiania demiurga jako brodatego starca. Warto dla Marzeny Bergmann, świetnej w roli demonicznej, lodowatej pielęgniarki Unduli czy Jarosława Borodziuka w epizodzie starszego subiekta Teodora. To spektakl, dla tych, którzy oczekują od teatru więcej niż dwóch godzin nieangażującej rozrywki.

Bruno Schulz "Sanatorium pod Klepsydrą"

Adaptacja i reżyseria: Julia Wernio
Scenografia: Elżbieta Wernio
Muzyka: Piotr Salaber
Ruch sceniczny: Artur Dobrzański


(Repertuar olsztyńskiego Teatru im. Stefana Jaracza można znaleźć tutaj.)

Komentarze

przejdź na forum

Dodajesz jako: Gość

ilość znaków do wpisania:

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Zaloguj przez Facebook

Rozrywka

Polska

  • Czytaj nas na iPhone oraz iPad
  • Czytaj nas na Androidzie
  • Czytaj nas na pozostałych telefonach
  • Rozrywka NMEkstraklasa LiveZobacz inne aplikacje

Aktualne wydanie:

"Polska", poniedziałek 21.05.2012

Kup e-wydanie

Prenumerata:

Informacje: 22 201 41 01
Zamówienia z Warszawy bezpośrednio u dystrybutorów:
Ruch SA: 22 581-98-06/24
Kolporter SA: 22 355- 04- 71/73/74/77
GLM: 22 649-41-61 lub 22 649-40-80
e-wydania: www.prasa24.pl; www.e-gazety.pl, www.e-kiosk.pl

Zamów prenumeratę

Reklama:

Polskapresse Sp. z o.o. Oddział Biuro Reklamy w Warszawie

Wiktor Pilarczyk tel. 022 201 41 00

ul. Domaniewska 41
02-672 Warszawa
tel. 22 201-41-00
fax 22 201-41-99
e-mail: reklama.warszawa@polskapresse.pl

Zamów reklamę

Kontakt z redakcją:

ul. Domaniewska 41 (budynek Saturn, II piętro)
02-672 Warszawa
tel. 022 201 42 00, 022 201 42 01
faks 022 201 42 01
redakcja@polskatimes.pl

Napisz do nas

Zapisz się do Newslettera

Reklama

Reklama

Polskapresse sp. z.o.o informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie PolskaTimes.pl podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.
Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.