Polska » Opinie » Obcowanie z kulturą uszlachetnia

Obcowanie z kulturą uszlachetnia

Data dodania: 2009-09-24 12:43:05 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2009-09-24 14:52:38

rozmawia Małgorzata Iskra

Prześlij ▪ Drukuj

Dodaj:

Wczoraj zaczął się w Krakowie Kongres Kultury Polskiej. Uczestnicy liczą na to, że stworzą wzorzec polskiej debaty publicznej. Z socjologiem prof. Piotrem Sztompką, przewodniczącym Rady Programowej Kongresu Kultury Polskiej, rozmawia Małgorzata Iskra

Czy Kongres Kultury Polskiej Anno Domini 2009 jest świętem dokonań polskiej kultury, czy raczej próbą bilansu strat i zysków?
Celem głównym Kongresu nie jest chwalenie się tym, co było, ale spojrzenie w przyszłość. Taką intencję wyjawił zresztą minister Bogdan Zdrojewski, który jest jego inicjatorem. Zgodnie z kongresowym sloganem, nadszedł czas na kulturę i czas na zmiany. Dwadzieścia lat transformacji pozwoliło podstawowe, fundamentalne dla Polski sprawy załatwić, choć jeszcze nie w pełni, ale logika tego dwudziestoletniego procesu nakazywała rządzącym traktować kulturę jako ostatnią w hierarchii ważności.

∨ Czytaj dalej

Stąd też w wielu dziedzinach jest ona wciąż zanurzona w dziedzictwie realnego socjalizmu - ta kultura w sensie organizacji życia kulturalnego. Dziś trzeba uczynić bilans - ze spojrzeniem w przód.

O czym będą debatować uczestnicy krakowskiego Kongresu?
O możliwych zmianach w zakresie organizacji, finansowania, mecenatu, funkcjonowania instytucji kultury i szkolnictwa artystycznego. Wypracowane wnioski są potrzebne Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które za te sprawy odpowiada. Zastanowimy się także nad poprawą sytuacji w innych dwóch obszarach: twórczości artystycznej i jej społecznego odbioru. Niezwykle potrzebna jest dyskusja, czy coś wielkiego w dziedzinie twórczości w ostatnim dwudziestoleciu się wydarzyło, które dziedziny sztuki utrzymały wysoką rangę, dającą polskiej kulturze rozgłos w świecie przed 1989 rokiem, a które, i dlaczego, uległy spowolnieniu.

Jaka jest Pana diagnoza?
Jestem tylko czytelnikiem i widzem, ale mam wrażenie, że doskonale sobie radzą nasza plastyka i muzyka. Równocześnie myślę, że literatura nie sprostała spojrzeniu, w artystyczny sposób, na ogromne wydarzenie historyczne w dziejach Polski, jakim były upadek komunizmu i zmiany w naszym kraju. Może twórcom brak jeszcze dystansu? Na pewno problem ten stanie się przedmiotem kongresowej dyskusji. Podobnie jak kwestia odbioru kultury. Jako socjolog wiem, że kultura to nie tylko dzieła powstające w pracowniach, nie tylko prezentacje sceniczne czy muzealne, ale również to, co na skutek obcowania z kulturą powstaje w umysłach zwykłych obywateli. Kultura jest ważna, gdy do nas dociera. Ona ma sens, gdy przenika życie codzienne ludzi, ich obyczaje, ich sposób mówienia, ich dialog publiczny. Kultura wyraża się naprawdę w odruchach, w sposobie myślenia, gustach. Tę problematykę udało się na Kongresie pomieścić na równorzędnych zasadach z pozostałymi płaszczyznami.

Czy podział na kulturę wysoką i popularną ma jeszcze sens?
Wydaje mi się, że niezwykle ważną kompetencją zwykłych obywateli jest rozróżnianie kiczu od wartości estetycznych i jakaś wrażliwość, która pozwoli odróżnić w ramach popkultury, na przykład muzyki rockowej, wielkie zespoły od całej masy chałturników. Natomiast w moim odczuciu nie ma już racji bytu podział mówiący, że koncert w filharmonii to kultura wysoka, a ten w hali - niska. Poczucie różnicy między tym co piękne, a tym co szpetne to trudna sprawa, wymagająca edukacji obywatelskiej dla kultury, o czym też będziemy mówili podczas Kongresu.

Regres krytyki artystycznej nie sprzyja tej edukacji.
Chodzi o coś więcej, niż żeby obywatel potrafił obcować z kulturą wysoką. Chodzi o to, aby obcowanie z kulturą uszlachetniało, a w konsekwencji tego było wokół nas mniej chamstwa, mniej agresji, mniej negatywnych cech codziennego życia. Nie będziemy krajem o wielkim - zgodnie z naszymi aspiracjami - znaczeniu, dopóki ta dziedzina życia nie ulegnie sanacji. O kulturze mówimy: kapitał narodu. Nasz kapitał jest jeszcze słaby, świat zna Jana Pawła II, Wałęsę, Wajdę i Pendereckiego. A na przykład Francja kojarzy się nie tylko z postaciami wybitnych Francuzów, ale i z wykwintną kuchnią, zamkami nad Loarą. Warto pamiętać, że kapitał narodu staje się elementem wizerunku i tożsamości kraju.

Czy tegoroczny Kongres Kultury Polskiej nawiązuje do kongresu przerwanego stanem wojennym?
Z pewnością będzie miało miejsce nawiązanie emocjonalne, być może również oficjalne. Lecz nie bezpośrednie, gdyż tamten kongres niewiele po sobie zostawił materiałów - nie zdążył. Rozwiązanie kongresu uczyniło z niego symbol zderzenia się kultury z państwem opresyjnym, ale nie źródło kontynuacji po 28 latach.

∨ Czytaj dalej

Nie obawia się Pan Profesor, że uczestnicy Kongresu, ludzie o poglądach od prawa do lewa nie dogadają się dla dobra kultury?
W moim przekonaniu kultura powinna być apolitycznym bytem, który łączy wspólne narodowe interesy. Dziś w Polsce niestety zapomnieliśmy o pojęciu dobra wspólnego. W dziedzinie kultury, w ramach debaty, powinna wrócić ta idea, mimo że środowiska twórców są podzielone. Właśnie Kongres, właśnie temat, co dalej z kulturą, powinien być przedmiotem konsensusu, czyli wypracowywania środkowych rozwiązań. Wierzę, że uczestnicy Kongresu rozumieją to podobnie.

W 2000 roku odbył się poprzedni Kongres Kultury Polskiej, którego przesłanie miało tylko symboliczne znaczenie. Jak będzie tym razem?
Przygotowywaliśmy się przez rok. Program został zbudowany ze starannością, do udziału zaprosiliśmy wybitnych twórców, ekonomistów i teoretyków kultury. Myślę, że nie zapomnieliśmy o żadnej sferze związanej z kulturą. Każdej sesji towarzyszy referat z tezami do dyskusji. Wierzę, że uczestnicy dojdą do bardzo konkretnych wniosków, które staną się podstawą do zmian legislacyjnych czy organizacyjnych w dziedzinie kultury. Liczę też na to, że kongresowe dyskusje staną się wzorcem dla polskich debat publicznych: będą się wyróżniały logiką wywodu, a nie okrzykami i sloganami. Aby tak się stało, uczestnicy powinni zostawić w szatni, wraz z płaszczami, wszelkie anse i pretensje.

Nawet narzekania na niskie nakłady na kulturę?
Byłbym jak najdalszy od odsuwania na bok tego problemu, gdyż pieniądze to możliwość realizacji przez twórców zamysłów oraz możliwość godnego życia. Nie ma powodu, by twórcy kultury byli traktowani marginalnie w stosunku na przykład do ludzi biznesu. Godne warunki życia pozwolą im skupić się na twórczości, nie będą musieli rozglądać się za chałturami i dodatkowymi zajęciami. Natomiast problem nakładów na poszczególne dziedziny sztuki wymaga odrębnego traktowania. Noblistka potrzebuje do swojej pracy kartki i ołówka. Ale już film, teatr, zorganizowanie wystawy wymagają ogromnych pieniędzy. Gdy chodzi o finansowanie kultury i nauki, nasze państwo nie stoi na wysokości zadania. Marginalne nakłady są czymś, co musi być przedmiotem ostrej krytyki i musi ulec naprawie.

Czy to będzie Kongres adresowany wyłącznie do ludzi kultury?
W części dotyczącej spraw organizacyjnych, tak. Lecz twórczość artystyczna i jej odbiór to obszary, które powinny interesować wszystkich, ponieważ wszyscy jesteśmy odbiorcami kultury. Jednak kongresowe sale mają ograniczoną pojemność. Dlatego umożliwiamy internautom śledzenie obrad w sieci. Kongres będzie - mam taką nadzieję - początkiem dzieła, które uda się kontynuować. Pole do debaty na serio zostało zarysowane.

1 2 › »

Tagi:

obcowanie z kulturą

Komentarze

przejdź na forum zwiń wszystkie wątki najnowsze najstarsze

Demokracji w sztuce!

zgłoś 0 / 0

spokojny 24.09.09, 18:32:14

Nie może być tak, że ktoś mi sięga do kieszeni
i powiada, że to „na teatr”, którego ja np.
nie mam zamiaru oglądać. Ja również nie żądam żeby
ktoś do mnie dopłacał. Przecież to nie ma sensu.

Pasjonuję się golfem ale czy mam prawo powiedzieć
miłośnikowi piłki nożnej, której nie lubię: dawaj kasę, bo
ja "muszę, inaczej się uduszę"? Nie, sam
muszę sobie te przyjemności sfinansować.
Podobnie, nie chciałbym dopłacać do piłkarstwa;
kibic który się tym pasjonuje powinien wyłożyć
s w o j e pieniądze na stół.

Dlaczego inaczej miałoby być w sztuce? Kto ma
decydować, że coś jest „lepsze” i bardziej
godne istnienia? To może zrobić tylko
wolny człowiek. Nie można zmuszać kogoś
aby np. chodził do teatru miast do kina.

A co to niby jest ta „sztuka wyższa”? Kto ma o tym decydować? Demokracji w sztuce!

odpowiedzi (0)

skomentuj

Rozrywka

Polska

Aktualne wydanie:

Prenumerata:

Informacje: 22 201 41 01
Zamówienia z Warszawy bezpośrednio u dystrybutorów:
Ruch SA: 22 581-98-06/24
Kolporter SA: 22 355- 04- 71/73/74/77
GLM: 22 649-41-61 lub 22 649-40-80
e-wydania: www.prasa24.pl; www.e-gazety.pl, www.e-kiosk.pl

Reklama:

Polskapresse Sp. z o.o. Oddział Biuro Reklamy w Warszawie

Wiktor Pilarczyk tel. 022 201 41 00

ul. Domaniewska 41
02-672 Warszawa
tel. 22 201-41-00
fax 22 201-41-99
e-mail: reklama.warszawa@polskapresse.pl

Kontakt z redakcją:

ul. Domaniewska 41 (budynek Saturn, II piętro)
02-672 Warszawa
tel. 022 201 42 00, 022 201 42 01
faks 022 201 42 01
redakcja@polskatimes.pl

więcej »

Reklama

Zmiany, zmiany... »

Serwis PolskaTimes.pl w nowej odsłonie. Jak Wam się podoba? Czekamy na opinie

Rozpoczynamy proces zmian w serwisie PolskaTimes.pl Już dziś odświeżyliśmy nieco wygląd strony głównej i menu, pojawiły się też funkcjonalności, które - mamy nadzieję - ułatwią Wam dotarcie do najważniejszych informacji i zachęcą do udziału w dyskusji. Kolejne zmiany już wkrótce. Czekamy na Wasze opinie i sugestie. »

Reklama

Szkoła bez przemocy »

Konkurs na Wychowawcę Roku 2012 dobiega końca. Zagłosuj!

Głosować w konkursie można do północy 21 maja. 23 maja 2012 r. poznamy 16 najlepszych polskich wychowawców. Zwycięzca oprócz tytułu otrzyma 1500 złotych na realizację inicjatywy wychowawczej. Nagrodę odbierze wraz z innymi laureatami podczas uroczystej Gali Szkoły bez Przemocy , która odbędzie się 5 czerwca w Pałacu Prezydenckim. »

Konkurs na Wychowawcę Roku 2012: Sylwetki finalistów

Polskapresse sp. z.o.o informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie PolskaTimes.pl podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.
Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane: