Menu Region

Kto może wcześniej przejść na emeryturę

Kto może wcześniej przejść na emeryturę

Data dodania: Ostatnia aktualizacja:

Polska

Patrycja Wacławska

3Komentarze Prześlij Drukuj
Nowelizacja prawa sprawiła, że na wcześniejsze świadczenie mogą przejść wszyscy ci mężczyźni, którzy urodzili się przed 1949 rokiem i mają co najmniej 35-letni staż pracy. W naszym poradniku przedstawiamy szczegóły wprowadzonych do przepisów i zmian, i wyjaśniamy, co oznaczają dla przyszłych emerytów.
Już obowiązuje znowelizowany przepis, który pozwala 60-letnim mężczyznom ubiegać się o wcześniejszą emeryturę. Na ich korzyść zmieniono art. 29 ustęp 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Dziś piszemy również, jakie warunki muszą spełnić kobiety, by cieszyć się urokami życia na emeryturze przed ukończeniem ustawowego wieku emerytalnego.

Zmiana przepisów została wprowadzona po to, by zrównać sytuację chcących przejść na wcześniejszą emeryturę mężczyzn z sytuacją kobiet.
Dotychczas, co potwierdziło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, ustawa dyskryminowała mężczyzn. Aby przejść na emeryturę przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego (który w ich przypadku wynosi 65 lat), musieli oni legitymować się nie tylko odpowiednim stażem i wiekiem, ale także orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy. Tymczasem kobiety mogły przechodzić na wcześniejsze świadczenie, nawet jeśli były w pełni zdolne do wykonywania pracy.

Od dnia wejścia w życie znowelizowanych przepisów z prawa do wcześniejszego odpoczynku od pracy mogą skorzystać ci mężczyźni, którzy spełniają oba następujące warunki:
- ukończyli 60. rok życia,
- legitymują się co najmniej 35-letnim okresem ubezpieczeniowym (składkowym i nieskładkowym).

Mężczyźni, którzy są niezdolni do pracy, mogą przechodzić na wcześniejszą emeryturę na takich samych zasadach jak przed wejściem w życie nowelizacji. Muszą oni:
- skończyć 60 lat,
- legitymować się co najmniej 25-letnim okresem ubezpieczeniowym (składkowym i nieskładkowym),
- zostać uznani za całkowicie niezdolnych do pracy (oznacza to orzeczenie o braku zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy).

PRZYKŁAD
Ryszard na początku marca skończył 60. rok życia. Ma 37-letni staż pracy na etacie. Nigdy nie chorował, więc nie próbował ubiegać się o orzeczenie niezdolności do pracy. Pod rządami dotychczas obowiązujących przepisów nie mógł liczyć na uzyskanie prawa do emerytury przed ukończeniem 65 lat. Dzięki obowiązującej od wczoraj ustawie, Ryszard może zwrócić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie wcześniejszej emerytury. Wszystko wskazuje na to, że decyzja będzie dla niego korzystna.

W przypadku kobiet ustawowy wiek emerytalny wynosi 60 lat. Wspomnieliśmy już, że zmiana przepisów ustawy zrównała uprawnienia mężczyzn w zakresie przyznawania wcześniejszej emerytury z uprawnieniami kobiet. Faktycznie, od wczoraj warunki te są porównywalne, co nie oznacza, że identyczne.

Zgodnie z prawem wcześniej od pracy mogą odpocząć te kobiety, które spełnią następujące warunki:
- skończą 55. rok życia,
- osiągną co najmniej 30-letni staż ubezpieczeniowy (składkowy i nieskładkowy).

Szansę na wcześniejszą emeryturę mają także te panie, które spełnią wszystkie poniższe warunki:
- ukończą 55 lat,
- będą się legitymowały co najmniej 20-letnim okresem ubezpieczeniowym (składkowym i nieskładkowym),
- zostaną uznane za całkowicie niezdolne do pracy.

Kobiet w praktyce dotyczy jeszcze jeden warunek. Aby skorzystać z wcześniejszej emerytury, nie mogą należeć do otwartego funduszu emerytalnego. W 1999 roku, gdy OFE rozpoczęły działalność w naszym kraju, akwizytorzy namawiali do przystępowania do funduszy, roztaczając przed przyszłymi emerytami wizję jesieni życia z wypchanym portfelem.

Niestety, nie uprzedzali, że osoby, którym do przejścia na emeryturę pozostało niewiele lat, na przystąpieniu do OFE nie zyskają. Kobiety, które urodziły się po 31 grudnia 1948 roku i miałyby szansę na wcześniejszą emeryturę, wstępując do funduszu, zamykały sobie drogę do uzyskania wcześniejszego świadczenia (w praktyce dotyczyło to kobiet urodzonych w latach 1949-1953). Ustawodawca przygotował jednak dla nich furtkę, która pozwala opuścić fundusz i odzyskać prawo do wcześniejszej emerytury.

Przewidziane w przepisach wyjście awaryjne dotyczy tych kobiet, w przypadku których posiadanie konta w otwartym funduszu emerytalnym jest jedyną przeszkodą w uzyskaniu prawa do wcześniejszej emerytury. One właśnie wraz z wnioskiem o przyznanie wcześniejszej emerytury powinny złożyć w ZUS-ie wniosek o wykreślenie z rejestru OFE i przekazanie do budżetu państwa pieniędzy zgromadzonych na ich rachunku w funduszu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych sprawdzi, czy kobieta faktycznie spełnia warunki uprawniające do uzyskania wcześniejszej emerytury. Jeśli okaże się, że tak, urzędnicy obliczą wysokość emerytury przysługującej kobiecie i wydadzą decyzję o nabyciu prawa do świadczenia. Następnie kobieta zostanie wykreślona z Centralnego Rejestru Członków Funduszy Emerytalnych. Informacja dotycząca tego faktu zostanie przekazana do funduszu, w którym miała konto.

Zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn uprawnienie do wcześniejszej emerytury jest preferencją przysługującą osobom wykonującym pracę etatową. Oprócz wszystkich wskazanych wcześniej warunków, osoby, którym marzy się odpoczynek na wcześniejszej emeryturze, muszą spełnić jeszcze dwa dodatkowe. Powinny być one spełnione łącznie.

1. O wcześniejszą emeryturę mogą starać się tylko te osoby, które przed złożeniem wniosku o świadczenie były zatrudnione w ramach stosunku pracy.

Od tak sformułowanej zasady jest wyjątek. Otóż warunek ten nie dotyczy tych osób, które cały staż wymagany do uzyskania wcześniejszej emerytury zdobyły, pracując na etacie. Oznacza to, że o spełnienie tego warunku nie muszą się martwić osoby, które w całej swojej karierze zawodowej (niekoniecznie ostatnio przed złożeniem wniosku o wcześniejszą emeryturę) osiągnęły co najmniej następujący staż w ramach stosunku pracy:
20-letni, jeśli są kobietami całkowicie niezdolnymi do pracy,
25-letni, jeśli są mężczyznami całkowicie niezdolnymi do pracy,
30-letni, jeśli są kobietami, które nie mają orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy,
35-letni, jeśli są mężczyznami, którzy nie legitymują się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy.

PRZYKŁADY
Stanisław w końcu ubiegłego roku skończył 60 lat. Nie ma orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy. Ma 40-letni staż pracy. Przez ostatnie 4 lata prowadził własną działalność gospodarczą. Wcześniej aż przez 36 lat był zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Dzięki wejściu w życie znowelizowanych przepisów Stanisław zyskał prawo do uzyskania wcześniejszej emerytury. Fakt, że ostatnio przed złożeniem wniosku o jej przyznanie nie pracował w ramach stosunku pracy, nie przeszkodzi mu jej uzyskać. W całym swoim życiu przepracował bowiem na etacie 36 lat, czyli więcej niż wymagane minimum, wynoszące w jego przypadku 35 lat.

Izabella w kwietniu tego roku skończyła 55 lat. Jest całkowicie niezdolna do pracy. W całym swoim życiu przepracowała 33 lata. Pierwsze 15 lat jej stażu to praca w ramach stosunku pracy. Przez kolejne lata Izabella prowadziła własną działalność gospodarczą. Była przekonana, że 33-letni staż wystarczy do tego, by tuż po 55. urodzinach przejść na wcześniejszą emeryturę. Niestety, ZUS odmówił jej przyznania wcześniejszego świadczenia. Uzasadnił to faktem, że kobieta na podstawie umowy o pracę przepracowała w całej swojej karierze zawodowej jedynie 15 lat z wymaganego w jej przypadku minimum wynoszącego 20 lat. Urzędnicy postąpili zgodnie z obowiązującymi przepisami.

2. Prawo do wcześniejszej emerytury mają tylko ci, którzy w ciągu ostatnich 24 miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu co najmniej przez 6 miesięcy byli zatrudnieni w ramach stosunku pracy.

Od tego warunku także są wyjątki:
Pierwszy jest taki sam jak w przypadku wymogu zatrudnienia w ramach stosunku pracy ostatnio przed złożeniem wniosku o emeryturę. Ze spełnienia tego warunku także zwolnione są te osoby, które cały staż ubezpieczeniowy wymagany do uzyskania wcześniejszej emerytury osiągnęły, pracując na podstawie umowy o pracę.

Drugi wyjątek dotyczy osób, które w dniu złożenia wniosku o wcześniejszą emeryturę mają prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

PRZYKŁAD
Henryk w grudniu 2007 roku skończył 60 lat. Ma 37-letni staż ubezpieczeniowy, w tym 27 lat pracy na etacie. Od 10 lat Henryk prowadzi własną firmę. Mimo że Henryk ma już ukończone 60 lat i osiągnął dłuższy staż niż 35-letnie minimum wymagane znowelizowanymi przepisami, nie zyskał prawa do wcześniejszej emerytury. Nie pracuje on bowiem na podstawie umowy o pracę, a jego staż etatowy w całym życiu jest krótszy niż 35 lat. Henryk mógłby skorzystać z wcześniejszego świadczenia, gdyby znalazł zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, przepracował na etacie co najmniej 6 miesięcy i bezpośrednio po upływie tego czasu złożył wniosek o emeryturę. Mógłby także dostać emeryturę, gdyby orzeczono, że jest całkowicie niezdolny do pracy.

Jak napisaliśmy wyżej, przepisy wymagają, by osoba ubiegająca się o wcześniejszą emeryturę była zatrudniona w ramach stosunku pracy ostatnio przed przejściem na nią. Nie oznacza to, że tuż przed dniem złożenia wniosku musi pracować na etacie. Chodzi tu bowiem nie o ostatni okres przed złożeniem wniosku, ale o ostatnią aktywność zawodową, która wiąże się z podleganiem ubezpieczeniom społecznym.

Bieżący rok jest przełomowy, jeśli chodzi o prawo do wcześniejszych emerytur. Wszystko wskazuje na to, że wiele osób będzie musiało pracować o pięć lat dłużej, czyli do osiągnięcia właściwego wieku emerytalnego tylko dlatego, że warunków uprawniających do otrzymania wcześniejszej emerytury nie zdążą spełnić przed 1 stycznia 2009 roku.

Co do zasady, sytuacja będzie wyglądała następująco:
1. Urodzeni przed 1 stycznia 1949 roku
Oni nie są związani żadną granicą czasową. Jeśli więc warunki niezbędne do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury spełnią w bieżącym roku, będą mogli skorzystać z niej w tym roku. Jeśli spełnią je za rok czy dwa, także będą mieli prawo do wcześniejszego świadczenia (oczywiście, będzie można mówić o przyznaniu im wcześniejszej emerytury, jeśli wystąpią o nią przed skończeniem ustawowego wieku emerytalnego).

Wynika z tego, że mężczyźni, którzy urodzili się przed 1 stycznia 1949 roku i na podstawie obowiązujących od wczoraj przepisów zyskali szansę na uzyskanie wcześniejszej emerytury, nie muszą martwić się, jeśli wszystkich niezbędnych warunków nie uda się im spełnić przed końcem 2008 roku. Wcześniejsze świadczenie dostaną, gdy spełnią łącznie warunki związane z odpowiednim wiekiem, stażem ubezpieczeniowym i okresem zatrudnienia w ramach stosunku pracy, nawet jeśli nastąpi to po 31 grudnia bieżącego roku.

PRZYKŁAD
Tadeusz w najbliższe wakacje skończy 60. rok życia. Jest zdolny do pracy. Cieszył się, że nowe przepisy pozwolą mu na przejście na wcześniejszą emeryturę. Pierwsze zatrudnienie Tadeusz podjął we wrześniu 1974 roku. Od tamtej pory pracuje nieprzerwanie na podstawie umowy o pracę. Do końca tego roku Tadeusz nie zdoła osiągnąć wymaganego w jego przypadku 35-letniego stażu pracy. Nie oznacza to jednak, że dobrodziejstwo znowelizowanych przepisów go ominie.

We wrześniu 2009 roku, gdy tylko osiągnie 35-letni staż pracy, będzie mógł złożyć wniosek o przyznanie wcześniejszej emerytury. Dostanie ją pod warunkiem, że aż do września przyszłego roku będzie pracował na etacie. Jeśli w tym czasie zamieniłby zatrudnienie w ramach stosunku pracy na prowadzenie działalności gospodarczej, straciłby prawo do wcześniejszej emerytury.

2. Urodzeni po 31 grudnia 1948 roku
Oni znajdują się w mniej korzystnej sytuacji, bowiem wszelkie warunki wymagane do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury muszą spełnić do 31 grudnia 2008 roku. Wynika z tego, że mężczyźni urodzeni po ostatnim dniu 1948 roku nie skorzystają z obowiązujących od wczoraj przepisów, bowiem nie skończą do tego czasu 60 lat. Na wcześniejszą emeryturę nie przejdą też kobiety urodzone 1 stycznia 1954 roku lub później. Urodzone przed tą datą, by móc się ubiegać o wcześniejszą emeryturę, muszą wszelkie wymagane warunki spełnić w 2008 roku.

Warto też wspomnieć, że część grup zawodowych uprawnionych obecnie do wcześniejszych emerytur, np. nauczyciele, górnicy, wojskowi i przedstawiciele innych zawodów, mogą stracić te przywileje od przyszłego roku.
1

Komentarze

zwiń wszystkie wątki najnowsze najstarsze

Dodajesz jako: Gość

Ilość znaków do wpisania:

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

zaloguj się

komentarz

+157 / -165

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

otari (gość)  •

Już od ponad czterech lat spełniałem warunki i jestem kupę forsy do tyłu w majestacie prawa oskubany złodziejstwo nazwane nowelizacją prawa,kto na to pozwala

odpowiedzi (0)

skomentuj